Witaminy i Zdrowie

Czym są witaminy i minerały?

Witaminy i minerały w większości nie powstają w organizmie, dostajemy je z jedzenia, a gdy dieta ich nie pokrywa, wtedy sięgamy po suplementy. Różnią się one budową: witaminy to związki organiczne, minerały to pierwiastki. Przy suplementacji liczy się to, czy preparat dostarcza jednego składnika w wyższej dawce, czy kilkunastu naraz. Ten drugi wariant to multiwitaminy, po które sięga się wtedy, gdy dieta jest ogólnie uboga, a my mamy niedobór więcej niż jednej z tych rzeczy.

Dla kogo są przeznaczone witaminy i minerały?

Witaminy i minerały najczęściej są wybierane przez osoby wykluczające z diety całe grupy produktów, jak nabiał czy ryby, a wtedy trudno pokryć zapotrzebowanie na wapń, jod, czy witaminę B12. Osobno wygląda uzupełnianie jednego składnika przez większą część roku: od jesieni do wiosny słońce w Polsce jest za słabe, żeby skóra wytworzyła go dość, dlatego witamina D stosowana jest od września do kwietnia i przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.

Czym różnią się poszczególne rodzaje produktów witamin i minerałów?

Produkty dzielą się na kilka grup:

• kompleksy witaminowo-mineralne, czyli kilkanaście składników w jednej kapsułce, w dawkach pokrywających podstawy
• pojedyncze witaminy w wyższej dawce, dla osób z potwierdzonym niedoborem
• pierwiastki, takie jak magnez i cynk, dostępne w kilku formach chemicznych o różnej przyswajalności
• preparaty celowane: kwasy omega, wyciągi roślinne i składniki na trawienie, sen czy stawy

Na co zwrócić uwagę przy wyborze witamin i minerałów?

Najważniejsza jest liczba na etykiecie podana na porcję, a nie na jedną kapsułkę, bo porcję tworzą czasem dwie lub trzy sztuki i dopiero razem dają podaną ilość. Przy minerałach warto sprawdzać, czy liczba dotyczy samego pierwiastka, na przykład cynk podawany jest jako 15 mg pierwiastka, a nie jako waga całej substancji, w której się znajduje. Znaczenie ma też forma, w jakiej minerał został połączony: cytrynian magnezu przyswaja się lepiej niż tańszy tlenek.

Czego unikać przy wyborze witamin i minerałów?

Najczęstszy błąd to dublowanie tego samego składnika z kilku opakowań. Multiwitamina zawiera już zwykle cynk, magnez i witaminę D, więc dołożenie trzech osobnych preparatów łatwo podnosi dzienną porcję ponad zalecany poziom. Nie warto też oceniać produktu po liczbie składników, bo szeroki skład często oznacza symboliczne ilości każdego z nich. Sama liczba pozycji na etykiecie nie mówi nic o tym, ile z nich rzeczywiście coś wnosi.

Ograniczenia i przeciwwskazania

Suplementy diety nie zastępują zróżnicowanej diety. Zalecanej porcji nie należy przekraczać, co ma znaczenie zwłaszcza przy witaminach A, D, E i K, które organizm magazynuje. Kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby przyjmujące leki, zwłaszcza przeciwzakrzepowe, powinny ustalić dawkę z lekarzem.

FAQ — najczęstsze pytania dotyczące witamin i minerałów