Okno anaboliczne: czy białko trzeba wypić zaraz po treningu?
Nie, białka nie trzeba pić w ciągu 30 minut po treningu: w metaanalizie Schoenfelda i wsp. z 2013 roku (23 badania, 525 osób) pora przyjęcia białka nie zmieniała przyrostu mięśni, gdy uwzględniono jego łączną ilość w diecie, a synteza białek mięśniowych po treningu siłowym była jeszcze po 24 godzinach o 109% wyższa niż w ręce nietrenowanej [1][2]. Wystarczy posiłek lub shake z 20–40 g białka w ciągu ok. 2 godzin po treningu, tak żeby posiłki z białkiem przed treningiem i po nim dzieliło najwyżej 3–4 godziny [4][5]. Po treningu na czczo wcześniejsze dostarczenie białka może być zasadne, a gdy kolejny trening zaczyna się za mniej niż 4 godziny, liczy się przede wszystkim szybka podaż węglowodanów [4][5]. Najprościej domknąć porcję odżywką białkową PROMAKER: 30 g Pro WPC daje 21,6 g białka, a 30 g roślinnej Vegan Protein 22,5 g [6][7].
Ceny i składy pochodzą z kart produktów z 24 października 2026 roku. Odżywki z ceną 1 g białka zestawiliśmy w porównaniu odżywek białkowych PROMAKER, a gotowe posiłki z gramaturą znajdziesz w poradniku co jeść po treningu.
Spis treści
Najkrótsze odpowiedzi
- Ile trwa okno anaboliczne? Ścisłego okna 30 minut nie ma. Synteza białek mięśniowych po treningu była wyższa o 50% po 4 godzinach i o 109% po 24 godzinach, a po 36 godzinach prawie wróciła do normy [2][3]; to reakcja na trening, a nie dobowy termin na odżywkę [1].
- Ile białka po treningu? 20–40 g, czyli 0,25–0,40 g na kg masy ciała [5].
- Jaka odżywka? Pro WPC 2000 g za ok. 3,64 zł za porcję albo Vegan Protein 900 g za ok. 2,67 zł [6][7].
Odżywka Białkowa Koncentrat Promaker Pro WPC 2000g
Białko Vege Promaker Vegan Protein 900 g
Co to jest okno anaboliczne?
Okno anaboliczne to przekonanie, że po treningu jest krótki czas, zwykle podawany jako 30–60 minut, w którym białko i węglowodany najmocniej budują mięśnie i odbudowują zapasy energii [4]. Aragon i Schoenfeld w przeglądzie z 2013 roku zauważyli, że ta teoria zakłada trening na czczo; gdy przed treningiem był posiłek z białkiem, aminokwasy krążą we krwi jeszcze w czasie ćwiczeń i po nich [4]. Pokrewne pojęcie okna metabolicznego dotyczy glikogenu, czyli zapasu węglowodanów w mięśniach, i ma znaczenie przy dwóch treningach dziennie, o czym piszemy niżej.
Ile trwa okno anaboliczne?
Synteza białek mięśniowych może pozostawać podwyższona przez około dobę po treningu, ale nie wyznacza to ścisłego, dobowego okna na wypicie odżywki. W badaniu Chesleya i wsp. z 1992 roku dwie grupy po 6 mężczyzn wykonały ciężki trening zginaczy łokcia jedną ręką, a synteza białek mięśniowych w trenowanym bicepsie była wyższa niż w ręce nietrenowanej o 50% po 4 godzinach i o 109% po 24 godzinach [2]. W badaniu MacDougalla i wsp. z 1995 roku (6 młodych mężczyzn, 12 serii uginania) po ok. 36 godzinach różnica spadła do 14% i nie była już istotna [3]. Żadne z tych badań nie porównywało pór przyjęcia białka; badania, które to robiły, nie wykazały wpływu pory na przyrost mięśni przy tej samej łącznej ilości białka [1][9]. Liczy się więc, ile białka dostarczysz i jak je rozłożysz.
Rozkład sprawdzili Areta i wsp. w 2013 roku: 24 trenujących mężczyzn wypiło po treningu w ciągu 12 godzin 80 g białka serwatkowego na trzy sposoby. Porcje 4 × 20 g co 3 godziny dały wyższą syntezę białek mięśniowych niż 8 × 10 g co 1,5 godziny i 2 × 40 g co 6 godzin [8]. Wniosek do planu dnia: kilka porcji białka co 3–4 godziny, a jedna z nich po treningu [5].
Czy białko trzeba wypić zaraz po treningu? Co pokazały badania
Nie trzeba, jeśli w ciągu dnia jesz dość białka: w metaanalizie Schoenfelda, Aragona i Kriegera z 2013 roku proste zestawienie badań dawało mały lub umiarkowany efekt pory przyjęcia białka na przyrost mięśni, ale po uwzględnieniu łącznej ilości białka różnica znikała, a najsilniej z przyrostem wiązało się właśnie łączne spożycie [1]. Bezpośrednio sprawdzili to Schoenfeld i wsp. w 2017 roku: 21 trenujących mężczyzn przez 10 tygodni piło 25 g białka tuż przed treningiem albo tuż po nim, a siła, przyrost mięśni i skład ciała zmieniły się tak samo w obu grupach [9].
Stanowisko ISSN (International Society of Sports Nutrition) o porze posiłków z 2017 roku podaje, że białko przyjęte od razu do 2 godzin po treningu silnie zwiększa syntezę białek mięśniowych, a to, czy po treningu potrzebny jest pośpiech, zależy od wielkości i pory posiłku przed treningiem [5]. Tabela niżej przekłada te zalecenia na cztery typowe sytuacje.
Na telefonie przesuń tabelę w bok.
| Sytuacja | Kiedy białko po treningu | Co zjeść lub wypić |
|---|---|---|
| Posiłek z białkiem 1–2 godziny przed treningiem | do ok. 2 godzin po treningu, najwyżej 3–4 godziny od posiłku przed treningiem [4][5] | zwykły posiłek z 20–40 g białka |
| Trening na czczo albo ponad 3–4 godziny po posiłku | od razu po treningu [4] | shake 20–40 g białka, potem posiłek |
| Drugi trening za mniej niż 4 godziny | od razu, porcjami co godzinę [5] | 1,2 g węglowodanów na kg na godzinę albo 0,8 g węglowodanów i 0,2–0,4 g białka na kg na godzinę |
| Trening wieczorem, krótko przed snem | po treningu albo przed snem [5] | ok. 30–40 g białka przed snem (badania głównie z kazeiną) [5] |
Gdy trenujesz późnym wieczorem, porównanie kazeiny i WPC przed snem znajdziesz w tekście białko na noc: kazeina czy WPC.
Ile białka po treningu i ile w ciągu dnia?
Po treningu wystarczy 20–40 g białka, czyli 0,25–0,40 g na kg masy ciała, powtarzane co 3–4 godziny [5]. W badaniu Moore'a i wsp. z 2009 roku 6 młodych mężczyzn po treningu nóg piło 0, 5, 10, 20 lub 40 g białka jaja, a synteza białek mięśniowych osiągnęła szczyt przy 20 g [10]. Na całą dobę stanowisko ISSN podaje 1,4–2,0 g białka na kg masy ciała [11], a w metaanalizie Mortona i wsp. z 2018 roku (49 badań, 1863 osoby) powyżej 1,62 g na kg dziennie dodatek białka nie zwiększał już przyrostu beztłuszczowej masy ciała [12]. Dla osoby ważącej 80 kg to 20–32 g w porcji po treningu i 112–160 g białka na dobę; swoją ilość policzysz w poradniku ile białka dziennie, gdy trenujesz.
Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej; to oświadczenia UE dla żywności będącej co najmniej źródłem białka [13]. Obie odżywki ten warunek spełniają z zapasem, co pokazuje tabela.
Na telefonie przesuń tabelę w bok.
| Produkt | Porcja 30 g | Energia z białka | Cena porcji |
|---|---|---|---|
| Pro WPC 2000 g | 21,6 g białka, 112,5 kcal | ok. 77% | 239,99 zł / 66 porcji = ok. 3,64 zł |
| Vegan Protein 900 g | 22,5 g białka, 114 kcal | ok. 79% | 79,99 zł / 30 porcji = ok. 2,67 zł |
Jeśli po treningu nie zjesz posiłku w ciągu 2 godzin, wybierz Pro WPC 2000 g: 1 płaska miarka (30 g) w 200 ml wody lub mleka to 21,6 g białka, czyli dolna granica porcji z zaleceń ISSN [5][6]. Pro WPC zawiera białko mleka i lecytynę sojową, może zawierać gluten, jaja i orzechy i według karty jest dla zdrowych dorosłych aktywnych fizycznie [6]. Jeśli nie jesz nabiału albo jesteś na diecie roślinnej, sięgnij po Vegan Protein 900 g z izolatu białka grochu i koncentratu białka ryżu: 30 g w 200–300 ml wody lub napoju roślinnego daje 22,5 g białka [7]. Według karty może zawierać śladowe ilości mleka, soi, glutenu i orzechów, nie jest dla dzieci, a w ciąży, przy karmieniu piersią, lekach lub chorobach nerek zapytaj lekarza [7]. Czym różnią się białka zwierzęce i roślinne, opisujemy w tekście o białku roślinnym.
Do shake'a po treningu możesz dodać kreatynę, a o porze jej przyjmowania piszemy w tekście kreatyna przed czy po treningu. Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych. Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 3 g kreatyny dziennie [13]. Ten warunek spełnia porcja 5 kapsułek Creatine Monohydrat: 5000 mg monohydratu, czyli ok. 4,4 g kreatyny, za ok. 1,07 zł dziennie; kapsułki mają otoczkę z żelatyny wołowej, nie są dla kobiet w ciąży, karmiących piersią ani dzieci, a przy chorobach nerek lub cukrzycy zapytaj lekarza [14][15].
Węglowodany po treningu: kiedy okno metaboliczne ma znaczenie?
Pora węglowodanów liczy się wtedy, gdy do kolejnego wysiłku zostało mniej niż 4 godziny: w badaniu Ivy'ego i wsp. z 1988 roku 12 kolarzy po 70 minutach jazdy wypiło 2 g węglowodanów na kg masy ciała od razu albo 2 godziny później, a przy opóźnieniu glikogen w mięśniach odbudowywał się w pierwszych 2 godzinach w tempie 2,5 zamiast 7,7 µmol na gram na godzinę [16]. Przy jednym treningu dziennie zapasy uzupełnisz zwykłymi posiłkami, a węglowodany mają unijne oświadczenie: węglowodany przyczyniają się do przywrócenia prawidłowego funkcjonowania mięśni (skurczu) po bardzo wytężonym lub długotrwałym wysiłku fizycznym prowadzącym do zmęczenia mięśni i wyczerpania zapasów glikogenu w mięśniach szkieletowych; warunek to łącznie 4 g na kg masy ciała ze wszystkich źródeł w ciągu pierwszych 4 godzin i nie później niż 6 godzin po wysiłku, u dorosłych [17]. Gdy trenujesz dwa razy dziennie, odżywki węglowodanowe znajdziesz w kategorii Węglowodany.
Produkty opisane w artykule
Najczęściej zadawane pytania
Czy okno anaboliczne to mit?
Mitem jest okno 30-minutowe. Podwyższona po treningu synteza białek mięśniowych [2] nie dowodzi przewagi białka zjedzonego o konkretnej porze, a w badaniach porównujących pory liczyła się łączna ilość białka [1][9]. Posiłek po treningu ma znaczenie, ale nie musi być w szatni.
Czy białko przed treningiem działa tak samo jak po?
W badaniu Schoenfelda z 2017 roku 25 g białka tuż przed treningiem i tuż po nim dało takie same wyniki po 10 tygodniach [9]. Jeśli pijesz białko przed treningiem, kolejny posiłek z białkiem zjedz w ciągu 3–4 godzin [4].
Czy można zjeść 40 g białka naraz po treningu?
Tak, 40 g mieści się w zakresie 20–40 g z zaleceń ISSN [5]. U osób ważących ok. 100 kg 0,40 g na kg to właśnie ok. 40 g.
Co, jeśli zjem dopiero 3 godziny po treningu?
Jeśli 1–2 godziny przed treningiem był posiłek z białkiem, zjedzenie kolejnego posiłku 3 godziny po treningu zwykle nie wymaga niepokoju; znaczenie mają całodzienne spożycie i rozkład białka [4][5]. Jeśli trenowałeś na czczo, następnym razem wypij shake od razu po treningu [4].
Czy okno anaboliczne dotyczy też kobiet?
Badania Schoenfelda z 2017 roku, Chesleya, MacDougalla i Arety prowadzono z udziałem mężczyzn [2][3][8][9], a zalecenia ISSN (20–40 g białka w porcji, 1,4–2,0 g na kg dziennie) dotyczą osób ćwiczących bez podziału na płeć [5][11].
Podsumowanie
- Ścisłego okna 30 minut nie ma: synteza białek mięśniowych bywa podwyższona ok. doby po treningu siłowym, ale to nie dobowy termin na odżywkę.
- Pora białka nie zmieniała przyrostu mięśni, gdy łączna ilość białka była taka sama; liczy się 1,4–2,0 g na kg dziennie w porcjach po 20–40 g co 3–4 godziny.
- Po treningu na czczo wcześniejsza porcja białka może być zasadna; gdy kolejny trening zaczyna się za mniej niż 4 godziny, najpierw szybkie węglowodany.
- Pro WPC daje 21,6 g białka w porcji za ok. 3,64 zł, a Vegan Protein 22,5 g za ok. 2,67 zł.
Źródła
- Schoenfeld B.J., Aragon A.A., Krieger J.W., 2013, The effect of protein timing on muscle strength and hypertrophy: a meta-analysis, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 10: 53 (metaregresja badań z randomizacją; analiza przyrostu mięśni: 23 badania, 525 osób; prosta analiza: mały do umiarkowanego efekt pory białka, po uwzględnieniu zmiennych brak istotnej różnicy dla siły i przyrostu mięśni; najsilniejszy predyktor przyrostu: łączne spożycie białka). DOI: 10.1186/1550-2783-10-53
- Chesley A., MacDougall J.D., Tarnopolsky M.A., Atkinson S.A., Smith K., 1992, Changes in human muscle protein synthesis after resistance exercise, Journal of Applied Physiology, 73(4): 1383–1388 (dwie grupy po 6 mężczyzn, ciężki trening zginaczy łokcia jedną ręką, druga ręka kontrolna; synteza białek mięśniowych w bicepsie trenowanym: 0,1007 wobec 0,067%/h po 4 h, czyli ok. +50%, i 0,0944 wobec 0,0452%/h po 24 h, czyli ok. +109%). DOI: 10.1152/jappl.1992.73.4.1383
- MacDougall J.D., Gibala M.J., Tarnopolsky M.A. i wsp., 1995, The time course for elevated muscle protein synthesis following heavy resistance exercise, Canadian Journal of Applied Physiology, 20(4): 480–486 (6 zdrowych młodych mężczyzn, 12 serii uginania łokcia 6–12 RM jedną ręką, druga ręka kontrolna; po ok. 36 h synteza białek mięśniowych w granicach 14% ręki kontrolnej, różnica nieistotna). DOI: 10.1139/h95-038
- Aragon A.A., Schoenfeld B.J., 2013, Nutrient timing revisited: is there a post-exercise anabolic window?, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 10: 5 (przegląd; hipoteza okna zakłada trening na czczo; zalecenie: białko 0,4–0,5 g/kg beztłuszczowej masy ciała przed treningiem i po nim, posiłki przed i po treningu oddzielone najwyżej ok. 3–4 h; przy treningu ponad 3–4 h po posiłku białko od razu po treningu). DOI: 10.1186/1550-2783-10-5
- Kerksick C.M., Arent S., Schoenfeld B.J. i wsp., 2017, International society of sports nutrition position stand: nutrient timing, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 14: 33 (stanowisko ISSN; białko od razu do 2 h po treningu silnie zwiększa syntezę białek mięśniowych, a potrzeba pośpiechu zależy od wielkości i pory posiłku przed treningiem; 20–40 g białka, 0,25–0,40 g/kg na porcję co 3–4 h; szybka odbudowa glikogenu przy mniej niż 4 h przerwy: 1,2 g/kg/h węglowodanów albo 0,8 g/kg/h węglowodanów z 0,2–0,4 g/kg/h białka). DOI: 10.1186/s12970-017-0189-4
- Karta produktu Odżywka Białkowa Koncentrat Promaker Pro WPC 2000 g (ID 32; porcja 30 g, 1 płaska miarka w 200 ml wody lub mleka: 21,6 g białka, 2,01 g węglowodanów, 1,53 g tłuszczu, 112,5 kcal; 66 porcji; alergeny: białko mleka i lecytyna sojowa, może zawierać gluten, jaja i orzechy; produkt wyłącznie dla zdrowych dorosłych aktywnych fizycznie; cena 239,99 zł; odczyt 24.10.2026). promaker.eu – Pro WPC 2000 g
- Karta produktu Białko Vege Promaker Vegan Protein 900 g (ID 160; izolat białka grochu 60%, koncentrat białka ryżu 28%; porcja 30 g w 200–300 ml wody lub napoju roślinnego: 22,5 g białka, 114 kcal; 30 porcji; może zawierać śladowe ilości mleka (w tym laktozy), soi, glutenu i orzechów; nie stosować u dzieci; ciąża, karmienie piersią, leki lub choroby, zwłaszcza nerek: konsultacja z lekarzem; cena 79,99 zł; odczyt 24.10.2026). promaker.eu – Vegan Protein 900 g
- Areta J.L., Burke L.M., Ross M.L. i wsp., 2013, Timing and distribution of protein ingestion during prolonged recovery from resistance exercise alters myofibrillar protein synthesis, The Journal of Physiology, 591(9): 2319–2331 (24 trenujących mężczyzn, 80 g białka serwatkowego przez 12 h po treningu: 8 × 10 g co 1,5 h, 4 × 20 g co 3 h albo 2 × 40 g co 6 h; 4 × 20 g dało o 31–48% wyższą syntezę białek miofibrylarnych niż pozostałe schematy). DOI: 10.1113/jphysiol.2012.244897
- Schoenfeld B.J., Aragon A., Wilborn C. i wsp., 2017, Pre- versus post-exercise protein intake has similar effects on muscular adaptations, PeerJ, 5: e2825 (21 mężczyzn trenujących ponad rok; 25 g białka tuż przed treningiem (n = 9) albo tuż po nim (n = 12); trening całego ciała 3 razy w tygodniu przez 10 tygodni; podobne zmiany siły, przyrostu mięśni i składu ciała). DOI: 10.7717/peerj.2825
- Moore D.R., Robinson M.J., Fry J.L. i wsp., 2009, Ingested protein dose response of muscle and albumin protein synthesis after resistance exercise in young men, The American Journal of Clinical Nutrition, 89(1): 161–168 (6 zdrowych młodych mężczyzn, trening nóg, potem 0, 5, 10, 20 lub 40 g białka jaja; synteza białek mięśniowych maksymalna przy 20 g; przy 40 g wyższe utlenianie leucyny). DOI: 10.3945/ajcn.2008.26401
- Jäger R., Kerksick C.M., Campbell B.I. i wsp., 2017, International Society of Sports Nutrition Position Stand: protein and exercise, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 14: 20 (stanowisko dla zdrowych osób ćwiczących: 1,4–2,0 g białka na kg masy ciała dziennie; porcje 20–40 g co 3–4 h). DOI: 10.1186/s12970-017-0177-8
- Morton R.W., Murphy K.T., McKellar S.R. i wsp., 2018, A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength in healthy adults, British Journal of Sports Medicine, 52(6): 376–384 (49 badań, 1863 zdrowych dorosłych, trening oporowy co najmniej 6 tygodni; dodatek białka zwiększał siłę i beztłuszczową masę ciała; powyżej 1,62 g/kg/d brak dalszego przyrostu beztłuszczowej masy). DOI: 10.1136/bjsports-2017-097608
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, Dz.U. UE L 136 z 25.5.2012, z późn. zm. (białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej, dla żywności będącej co najmniej źródłem białka; kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń, warunek: 3 g kreatyny dziennie, dorośli wykonujący ćwiczenia o dużej intensywności). eur-lex.europa.eu
- Karta produktu Promaker Creatine Monohydrat 140 caps (ID 88; monohydrat kreatyny 1000 mg w kapsułce, 5000 mg w porcji 5 kapsułek; 28 porcji; otoczka: żelatyna wołowa; nie dla kobiet w ciąży, karmiących piersią i dzieci; choroby nerek lub cukrzyca: konsultacja z lekarzem; cena 29,99 zł; odczyt 24.10.2026). promaker.eu – Creatine Monohydrat 140 caps
- Antonio J., Candow D.G., Forbes S.C. i wsp., 2021, Common questions and misconceptions about creatine supplementation: what does the scientific evidence really show?, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 18: 13 (przegląd ISSN; monohydrat kreatyny zawiera 87,9% kreatyny). DOI: 10.1186/s12970-021-00412-w
- Ivy J.L., Katz A.L., Cutler C.L., Sherman W.M., Coyle E.F., 1988, Muscle glycogen synthesis after exercise: effect of time of carbohydrate ingestion, Journal of Applied Physiology, 64(4): 1480–1485 (12 kolarzy, 70 minut jazdy; 2 g węglowodanów na kg od razu albo 2 h po wysiłku; odbudowa glikogenu w pierwszych 2 h: 7,7 wobec 2,5 µmol/g/h; przy opóźnieniu tempo w kolejnych 2 h nadal o 45% niższe). DOI: 10.1152/jappl.1988.64.4.1480
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/7 z dnia 6 stycznia 2015 r. dopuszczające oświadczenie zdrowotne dotyczące żywności inne niż odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 432/2012, Dz.U. UE L 3 z 7.01.2015 (oświadczenie dla węglowodanów: przywrócenie prawidłowego funkcjonowania mięśni (skurczu) po bardzo wytężonym lub długotrwałym wysiłku; warunek: łącznie 4 g/kg masy ciała w ciągu pierwszych 4 godzin i nie później niż 6 godzin po wysiłku, dorośli). eur-lex.europa.eu
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu promaker.eu.