L-karnityna: ile brać, kiedy i czego się po niej spodziewać?
Jedna tabletka Promaker L-Carnitine dziennie to według karty 680 mg L-karnityny (z 1000 mg L-winianu), a producent zaleca ją 30–60 minut przed treningiem albo rano do śniadania [1]. W badaniach stosowano większe dawki, od 1 do 4 g dziennie przez 12–24 tygodnie, często jako masę soli, a badania porównującego pory przyjęcia nie znaleźliśmy [2]. W rejestrze UE nie ma zatwierdzonego oświadczenia zdrowotnego dla L-karnityny [3], więc nie obiecujemy spalania tłuszczu ani wydolności, a z opisanych badań nie da się przewidzieć efektu jednej tabletki tego produktu. Wyniki badań razem z populacjami i ograniczeniami opisujemy niżej, a kartę, porcję i cenę znajdziesz zaraz po tym akapicie.
L-Carnitine Promaker: ile w tabletce jest czystej L-karnityny?
Opisujemy produkty sklepu Promaker według ich kart z 3.10.2026, a wszystkie preparaty tej grupy znajdziesz w kategorii L-karnityna. Promaker L-Carnitine to tabletki z L-winianem L-karnityny: jedna tabletka (porcja) zawiera 1000 mg L-winianu, co według karty odpowiada 680 mg czystej L-karnityny, a opakowanie ma 60 porcji [1]. Cena z karty to 39,99 zł, więc porcja kosztuje około 0,67 zł (39,99 zł podzielone przez 60), a 1000 mg czystej L-karnityny około 0,98 zł (39,99 zł podzielone przez 40,8 g w opakowaniu) [1].
Przelicznik 680 do 1000 zgadza się z masą cząsteczkową: L-winian L-karnityny w proporcji dwóch cząsteczek karnityny na jedną cząsteczkę kwasu winowego waży 472,5 g/mol, a dwie cząsteczki L-karnityny to 322,4 g/mol, czyli 68,2% [4]. Karta nie podaje, czy w tabletce jest ta właśnie sól 2:1, więc to sprawdzenie arytmetyczne, a nie analiza produktu. Producent zaleca jedną tabletkę dziennie i zastrzega, że nie wolno przekraczać porcji [1].
Który produkt Promaker z L-karnityną do kogo?
Tabela zestawia dwa produkty z L-karnityną, które 3.10.2026 były aktywne i na stanie. Wybór opieramy na składzie, porcji i cenie, a nie na efekcie L-karnityny, bo go nie potwierdzono oświadczeniem UE.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | L-karnityna w porcji dziennej | Opakowanie i porcje | Cena | Cena porcji | Dla kogo |
|---|---|---|---|---|---|
| L-Carnitine 60 tabl. (ID 9) | 1 tabletka: 1000 mg L-winianu, w tym 680 mg L-karnityny [1] | 60 tabletek, 60 porcji [1] | 39,99 zł | 0,67 zł (miesiąc: ok. 20 zł) | Dla osoby dorosłej, która chce samej L-karnityny, bez kofeiny i innych składników czynnych, w jednej tabletce dziennie |
| Zestaw na Redukcję: Super Fat Burner Extreme 90 tabl. + L-Carnitine 60 tabl. (ID 134) | 580 mg L-karnityny z 3 tabletek Super Fat Burner Extreme (850 mg L-winianu) plus 680 mg z jednej tabletki L-Carnitine, razem 1260 mg (1850 mg L-winianu) [5] | Dwa opakowania; Super Fat Burner Extreme na 30 dni przy 3 tabletkach dziennie [5] | 93,10 zł | Nie liczymy: porcje obu produktów mają różną długość | Dla osoby dorosłej bez przeciwwskazań do kofeiny (około 132 mg dziennie z Super Fat Burner Extreme), która świadomie chce zestawu i zna przeciwwskazania z karty [5] |
Zestaw ma sens tylko wtedy, gdy zależy ci również na produkcie z kofeiną, bo to on odróżnia go od samej tabletki L-karnityny. Karta zestawu wyklucza go dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także dla osób z chorobami układu krążenia (nadciśnienie, choroba wieńcowa, arytmia), nadczynnością tarczycy, padaczką, zaburzeniami lękowymi, jaskrą oraz chorobami nerek i wątroby, a łączną kofeinę ze wszystkich źródeł zaleca ograniczyć do 400 mg dziennie [5]. Działania Super Fat Burner Extreme w tym wpisie nie oceniamy, bo opisujemy L-karnitynę. Skład spalaczy z kofeiną i to, co o nich wiadomo, omawia wpis czy spalacze tłuszczu działają.
Czym jest L-karnityna i skąd ją mamy?
L-karnityna to związek podobny do aminokwasów, który uczestniczy w transporcie długołańcuchowych kwasów tłuszczowych do mitochondriów podczas ich utleniania [6]. Organizm pokrywa potrzeby z diety i z własnej syntezy, a nerki skutecznie odzyskują ją z moczu [7]. Dużo L-karnityny jest w czerwonym mięsie [8].
Przyswajanie zależy od źródła: z jedzenia wchłania się 54–87% L-karnityny, a z suplementów w dawkach 0,5–6 g tylko 14–18% dawki, bo wchłanianie jest wtedy głównie bierne, a niewchłonięta część rozkłada się w jelicie grubym pod wpływem bakterii [7]. Przegląd Evansa i Fornasiniego podaje bezwzględną biodostępność 5–18% po doustnych dawkach 1–6 g [9]. Nie znamy biodostępności konkretnej tabletki Promaker, a zawartość na etykiecie nie oznacza ilości wchłoniętej. Osoby niejedzące mięsa nie mają przy tym z automatu niższego stężenia: w badaniu Koetha i wsp. z 2019 roku stężenie L-karnityny na czczo było podobne u 32 wegan i wegetarian oraz u 40 osób jedzących mięso [10].
Ile L-karnityny brać? Dawki z badań a porcja z etykiety
W badaniach dawki podawano jako masę L-karnityny albo masę soli, więc przed porównaniem trzeba je sprowadzić do jednej jednostki. Systematyczny przegląd Sawickiej i wsp. z 2020 roku objął 11 badań na zdrowych dorosłych, w których L-karnitynę przyjmowano doustnie co najmniej 12 tygodni w dawkach od 1 do 4 g dziennie [2]. Analiza dawka–odpowiedź w metaanalizie Talenezhad i wsp. wskazała największy efekt na masę ciała przy około 2000 mg dziennie, ale tylko dla masy ciała, a nie dla wskaźnika masy ciała (BMI), obwodu talii ani procentu tkanki tłuszczowej [11]. Ocena bezpieczeństwa Hathcocka i Shao z 2006 roku wyznaczyła poziom o dobrze udokumentowanym bezpieczeństwie (observed safe level, OSL) na 2000 mg L-karnityny dziennie przy przewlekłej suplementacji, a dla większych dawek uznała dane za niewystarczające do pewnego wniosku [6]. To nie jest ustalony limit UL ani zalecana porcja.
Tabela przelicza dawki z badań pierwotnych na gramy czystej L-karnityny; dla L-winianu L-karnityny użyliśmy współczynnika 0,68 (dwie cząsteczki karnityny na jedną cząsteczkę kwasu winowego) [4].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Źródło | Dawka dzienna podana w pracy | Czysta L-karnityna (przeliczenie) | Uwaga |
|---|---|---|---|
| Wall i wsp. 2011, 24 tygodnie | 2 g L-winianu L-karnityny z 80 g węglowodanów, dwa razy dziennie, czyli 4 g L-winianu [12] | około 2,7 g | 14 zdrowych mężczyzn w dwóch grupach; do tego 160 g węglowodanów dziennie |
| Stephens i wsp. 2013, 12 tygodni | 1,36 g L-karnityny z 80 g węglowodanów, dwa razy dziennie [13] | 2,72 g | 12 mężczyzn (6 i 6); do tego 160 g węglowodanów dziennie |
| Olek i wsp. 2019, 24 tygodnie | 1500 mg L-winianu L-karnityny [14] | około 1020 mg | 20 zdrowych kobiet w wieku 65–70 lat (11 z L-karnityną, 9 z placebo) |
| Hathcock i Shao 2006 | Poziom OSL: 2000 mg L-karnityny dziennie o dobrze udokumentowanym bezpieczeństwie przy przewlekłym stosowaniu [6] | 2000 mg | Ocena bezpieczeństwa, nie limit UL ani zalecenie |
| Promaker L-Carnitine | 1 tabletka: 1000 mg L-winianu [1] | 680 mg | Porcja z etykiety, nie przekraczaj [1] |
| Zestaw na Redukcję (ID 134) | 850 mg L-winianu z Super Fat Burner Extreme i 1000 mg z L-Carnitine [5] | 580 mg i 680 mg, razem 1260 mg | Porcje dziennie według karty zestawu |
Wniosek jest prosty: porcja Promaker (680 mg) jest niższa niż większość dawek z badań, a obie prace Wall i Stephens opisują protokół z dużą ilością węglowodanów, którego jedna tabletka dziennie nie odtwarza. Dlatego wyników badań nie przypisujemy produktowi i nie zalecamy przekraczania porcji z etykiety.
Co mówią metaanalizy o masie ciała i dla kogo to badano?
Trzy metaanalizy badań z randomizacją pokazują podobny obraz: różnica masy ciała względem grupy kontrolnej wynosiła około 1–1,3 kg na korzyść grupy z L-karnityną, ale wyniki są niejednorodne i zależą od populacji. Nie wynika z tego, ile zyskasz po jednej tabletce Promaker.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Praca | Zakres | Wynik | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Pooyandjoo i wsp. 2016 [15] | 9 badań, 911 osób dorosłych | Różnica masy ciała −1,33 kg (95% przedział ufności od −2,09 do −0,57); BMI −0,47 kg/m² (od −0,88 do −0,05) | Metaregresja: wielkość spadku malała wraz z czasem przyjmowania (p = 0,002) |
| Talenezhad i wsp. 2020 [11] | 37 badań, 2292 osoby dorosłe (dawki i czas interwencji nie są podane w abstrakcie) | Masa ciała −1,21 kg (95% przedział ufności od −1,73 do −0,68), BMI −0,24 kg/m² (od −0,37 do −0,10), masa tłuszczowa −2,08 kg (od −3,44 do −0,72) | Po ograniczeniu analizy do badań wysokiej jakości potwierdzono tylko wpływ na masę ciała; bez istotnego wpływu na obwód talii i procent tkanki tłuszczowej; efekt najwyraźniejszy u osób z nadwagą lub otyłością |
| Askarpour i wsp. 2020 [16] | 43 badania, dorośli z nadwagą i otyłością oraz inne grupy, m.in. dializowani; mediana czasu ok. 3 miesięcy według opisu w przeglądzie Sawickiej [2] | Masa ciała −1,129 kg (95% przedział ufności od −1,590 do −0,669), BMI −0,359 kg/m² (od −0,552 do −0,167), masa tłuszczowa −1,158 kg (od −1,763 do −0,554) | Niejednorodność wyników (I² = 63,4% dla masy ciała); efekt tylko u osób z nadwagą i otyłością, a masa ciała i BMI spadały przy łączeniu z innymi zmianami stylu życia; bez istotnej zmiany obwodu talii i procentu tkanki tłuszczowej |
Dla osoby, która trenuje i ma prawidłową masę ciała, te wyniki mają ograniczone znaczenie: w analizie Askarpour i wsp. efekt dotyczył osób z nadwagą i otyłością, a według przeglądu Sawickiej i wsp. podgrupa z BMI poniżej 25 kg/m² nie wykazała istotnego wpływu na masę ciała [2]. Nie wykazano też istotnej poprawy obwodu talii i procentu tkanki tłuszczowej w żadnej z dwóch największych analiz [11][16]. Jeśli twoim celem jest redukcja, zacznij od kolejności decyzji z wpisów o tym, ile białka dziennie potrzebujesz, gdy trenujesz, i o białku na redukcji.
Co L-karnityna robi z wysiłkiem i treningiem?
W badaniu Walla i wsp. z 2011 roku 14 zdrowych mężczyzn (średnio 25,9 roku), podzielonych losowo na dwie grupy, przyjmowało przez 24 tygodnie albo 2 g L-winianu L-karnityny z 80 g węglowodanów dwa razy dziennie, albo same węglowodany. W grupie z karnityną zawartość karnityny w mięśniach wzrosła o 21% względem wartości wyjściowej, w teście wysiłkowym zużyła ona o 55% mniej glikogenu mięśniowego przy 50% maksymalnego poboru tlenu niż grupa kontrolna, a praca w próbie wydajnościowej zwiększyła się o 11% względem punktu wyjścia, podczas gdy w kontroli się nie zmieniła [12]. To jedno małe badanie na młodych mężczyznach i z protokołem z dużą ilością węglowodanów.
Trening sprawdzono osobno: w pracy Shannona i wsp. z 2018 roku 21 zdrowych mężczyzn zaczęło 24-tygodniowy trening interwałowy o wysokiej intensywności, a 14 z nich powtórzyło test po jego zakończeniu; część przyjmowała L-karnitynę z węglowodanami. Według abstraktu uczestnicy przyjmowali dwa razy dziennie 80 g węglowodanów albo 3 g L-karnityny z węglowodanami (abstrakt nie podaje, czy to masa soli). Zawartość wolnej karnityny w mięśniach w spoczynku po 24 tygodniach była o 30% większa niż w grupie kontrolnej, ale pobór tlenu, moc maksymalna i wykonana praca wzrosły tak samo jak w grupie kontrolnej, więc L-karnityna nie wzmocniła adaptacji do treningu ponad sam trening [17]. Z kolei w badaniu Stephensa i wsp. z 2013 roku, w którym 12 mężczyzn dostawało 160 g węglowodanów dziennie, grupa kontrolna przybrała średnio 1,8 kg tkanki tłuszczowej, a grupa z L-karnityną nie zmieniła masy tłuszczowej [13]. To opis braku przyrostu przy nadwyżce węglowodanów, a nie utraty tłuszczu. Przegląd Sawickiej i wsp. podsumowuje, że u zdrowych osób L-karnityna w połączeniu z węglowodanami podnosiła zawartość karnityny w mięśniach, a 24 tygodnie przyjmowania nie zmieniły siły mięśniowej u zdrowych starszych kobiet [2].
Kiedy brać L-karnitynę?
Nie znaleźliśmy badania, które porównywałoby pory dnia przyjmowania L-karnityny. Ustalono natomiast mechanizm wychwytu: w badaniu Stephensa i wsp. z 2006 roku u ośmiu zdrowych mężczyzn zawartość karnityny w mięśniach rosła podczas dożylnego wlewu L-karnityny tylko wtedy, gdy stężenie insuliny było wysokie, a nie przy insulinie na czczo (z 22,0 do 24,7 mmol/kg suchej masy) [18]. Dlatego protokoły z doustnym podawaniem łączyły L-karnitynę z 80 g węglowodanów [12].
Karta Promaker L-Carnitine zaleca jedną tabletkę dziennie, najlepiej 30–60 minut przed treningiem, a w dni bez treningu rano do śniadania, a także przyjmowanie z lekkim posiłkiem z węglowodanami [1]. To zalecenie producenta, a nie wynik badania pory przyjęcia. Tabletka nie zawiera kofeiny ani innych stymulantów według karty [1], więc wieczorne przyjęcie nie wiąże się z kofeiną; w zestawie ostatnią tabletkę Super Fat Burner Extreme karta zaleca przyjąć najpóźniej 6 godzin przed snem [5]. W opisanych protokołach wyniki oceniano po 12 lub 24 tygodniach [12][13]; nie określa to czasu działania tabletki Promaker, a tolerancję obserwuj od pierwszych dni stosowania.
Bezpieczeństwo: TMAO, zapach, leki i kto powinien uważać
Największy znak zapytania dotyczy TMAO, czyli N-tlenku trimetyloaminy. Bakterie jelitowe przekształcają L-karnitynę przez γ-butyrobetainę w trimetyloaminę (TMA) [10], a z TMA powstaje TMAO [8]; w wątrobie TMA jest zamieniana w TMAO [19]. TMAO sprzyjało miażdżycy u myszy [8]. W badaniu Koetha i wsp. z 2013 roku u 2595 osób oceniających serce stężenie L-karnityny w osoczu przewidywało ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych tylko u osób z jednocześnie wysokim TMAO; to obserwacja związku, a nie dowód, że suplement szkodzi [8]. W badaniu Samulaka i wsp. z 2019 roku zdrowe starsze kobiety przyjmujące L-karnitynę przez 24 tygodnie miały dziesięciokrotnie wyższe stężenie TMAO, a nie zmienił się profil lipidowy ani badane markery stanu zapalnego i miażdżycy [20]. Dawka 1500 mg L-winianu dziennie była opisana w towarzyszącej pracy Olka i wsp. o tej grupie [14]. Autorzy przeglądu z 2020 roku piszą, że potrzebne są badania długotrwałego stosowania i jego wpływu na układ krążenia [2]. Po podaniu znakowanej L-karnityny u wegan i wegetarian powstawało ponad 20 razy mniej TMAO niż u osób jedzących mięso [10].
Zapach ryby bierze się z TMA, lotnego związku o zapachu ryby, który gromadzi się u osób z trimetyloaminurią [19]. Nie znaleźliśmy w cytowanych źródłach liczby osób, u których pojawia się taki zapach po suplemencie, więc częstości nie podajemy; jeśli go zauważysz, przerwij stosowanie i porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą. Nie mamy też w źródłach tego wpisu zestawienia działań niepożądanych po doustnej L-karnitynie ani częstości dolegliwości żołądkowych, a karta ich nie opisuje [1]; to luka w naszej dokumentacji, a nie dowód, że ich nie ma, więc przy każdej nowej dolegliwości po rozpoczęciu stosowania przerwij i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Leki wymagają rozmowy z lekarzem. W opisie przypadku Bachmanna i Hoffmanna z 2004 roku u 33-letniego mężczyzny z mechaniczną zastawką aortalną, leczonego acenokumarolem (średnio 3,4 mg dziennie), wskaźnik krzepnięcia INR (używany do monitorowania leczenia antagonistami witaminy K) wzrósł do 4,65 po 10 tygodniach przyjmowania 1000 mg L-karnityny dziennie i wrócił do zakresu 2,4–2,8 po odstawieniu preparatu; autorzy nie znali mechanizmu i wskazali jedno wcześniejsze podobne doniesienie [21]. To pojedynczy przypadek, a karta wymienia leki przeciwzakrzepowe, takie jak acenokumarol, wśród powodów do konsultacji z lekarzem [1]. W badaniu Benvengi i wsp. z 2001 roku 50 kobiet leczonych supresyjną dawką levotyroksyny podzielono na pięć grup po 10 osób; w ciągu 6 miesięcy badania 2 lub 4 g L-karnityny dziennie, podawane przez 2 albo 4 miesiące zależnie od grupy, osłabiało objawy nadmiaru hormonów tarczycy, co autorzy tłumaczą działaniem L-karnityny jako obwodowego antagonisty hormonów tarczycy [22]; karta wymienia choroby tarczycy wśród powodów do konsultacji [1].
Promaker L-Carnitine jest przeznaczony dla osób dorosłych. Choroby tarczycy lub nerek, padaczka, ciąża, karmienie piersią i przyjmowanie leków, zwłaszcza przeciwzakrzepowych, wymagają konsultacji z lekarzem przed zastosowaniem [1]. Karta wskazuje możliwą obecność mleka, jaj, glutenu, soi, skorupiaków, dwutlenku siarki i orzechów [1]. Przy duszności, obrzęku języka lub gardła albo omdleniu po przyjęciu suplementu natychmiast wezwij pomoc pod numerem 112. Przy lżejszych objawach, takich jak wysypka, ból brzucha lub zawroty głowy, przerwij stosowanie i skontaktuj się z lekarzem.
Dla kogo L-karnityna ma sens, a kto może odpuścić?
Jeśli zdecydowałeś się suplementować L-karnitynę, tabletka Promaker L-Carnitine pozwala wybrać preparat bez kofeiny, z deklarowanymi 680 mg L-karnityny w jednej tabletce i ceną porcji około 0,67 zł; stosuj porcję producenta i uwzględnij ostrzeżenia z karty [1]. Jeśli dopiero zaczynasz trenować, L-karnityna nie jest pierwszym zakupem; kolejność suplementów na start opisujemy we wpisie o tym, jakie suplementy wybrać na początek na siłowni. Jeśli na redukcji rozważasz też kreatynę, o jej wpływie na masę ciała piszemy w artykule czy po kreatynie się tyje, a o innym składniku z mieszanymi wynikami badań we wpisie o tym, co daje cytrulina. Poniżej 18. roku życia tabletka nie jest przeznaczona (karta: dla osób dorosłych) [1]. W ciąży i w czasie karmienia piersią nie zaczynaj stosowania bez konsultacji z lekarzem [1], a zestawu z Super Fat Burner Extreme w tych okresach nie stosuj [5]. Przy lekach przeciwzakrzepowych, chorobach tarczycy lub nerek skonsultuj się z lekarzem przed zakupem [1].
Najczęściej zadawane pytania
Czy L-karnityna spala tłuszcz?
Nie ma zatwierdzonego oświadczenia UE, że L-karnityna spala tłuszcz lub przyspiesza odchudzanie [3]. Jej rolą w organizmie jest transport kwasów tłuszczowych do mitochondriów [6], ale ta funkcja fizjologiczna nie dowodzi, że przyjmowanie suplementu zwiększa spalanie tłuszczu. Wyniki badań i ich ograniczenia omawiamy w sekcji o metaanalizach.
Czy L-karnitynę można brać na noc?
Brak badań, które porównywałyby porę dnia. Tabletka Promaker L-Carnitine nie zawiera kofeiny według karty [1]; zestaw zawiera Super Fat Burner Extreme z kofeiną, którego ostatnią tabletkę karta zaleca przyjąć najpóźniej 6 godzin przed snem [5].
Czy wegetarianie i weganie powinni suplementować L-karnitynę?
Samo niejedzenie mięsa nie jest wskazaniem: stężenie L-karnityny na czczo było podobne u wegan i wegetarian oraz u osób jedzących mięso [10]. Decyzję o suplementacji przy diecie roślinnej podejmij po ocenie diety z lekarzem lub dietetykiem.
Ile starcza jedno opakowanie i ile kosztuje miesiąc?
Opakowanie ma 60 tabletek i starcza na 60 dni przy jednej tabletce dziennie; miesiąc kosztuje około 20 zł (30 × 0,67 zł) [1]. Do tej kwoty nie wlicza się zestawu z Super Fat Burner Extreme.
Czy L-karnitynę można łączyć z kawą lub inną kofeiną?
Karta samej tabletki nie podaje ograniczeń dla kofeiny [1]. Przy zestawie z Super Fat Burner Extreme karta zaleca sumować kofeinę ze wszystkich źródeł i nie przekraczać 400 mg dziennie [5].
Czy kobiety w ciąży lub karmiące mogą brać L-karnitynę?
Karta nakazuje konsultację z lekarzem przed zastosowaniem w ciąży i w czasie karmienia piersią [1], a karta zestawu wyklucza zestaw dla tych grup [5].
Podsumowanie
- W badaniach L-karnitynę przyjmowano w dawkach 1–4 g dziennie przez 12–24 tygodnie, często jako masa L-winianu, a 1000 mg L-winianu to około 680 mg czystej L-karnityny [2][4][1].
- W rejestrze UE nie ma zatwierdzonego oświadczenia zdrowotnego dla L-karnityny, więc nie obiecujemy spalania tłuszczu ani wydolności [3].
- W trzech metaanalizach różnica masy ciała względem kontroli wynosiła 1,1–1,3 kg u dorosłych; efekt dotyczył osób z nadwagą i otyłością, wyniki były niejednorodne, a obwód talii i procent tkanki tłuszczowej nie zmieniły się istotnie, więc nie przewidujemy efektu jednej tabletki [15][11][16].
- Badania porównującego pory przyjęcia nie znaleźliśmy; karta Promaker zaleca jedną tabletkę dziennie i zakazuje przekraczania porcji, a porcja 680 mg jest niższa niż większość dawek z badań [1].
- Suplementacja zwiększa TMAO, a skutki długotrwałego stosowania dla serca pozostają niewyjaśnione; opisano też wzrost INR u pacjenta leczonego acenokumarolem [20][21].
- L-Carnitine jest dla osób dorosłych; w ciąży i podczas karmienia nie zaczynaj bez konsultacji z lekarzem [1], a zestawu z Super Fat Burner Extreme wtedy nie stosuj [5]. Przy lekach przeciwzakrzepowych, chorobach tarczycy lub nerek zapytaj lekarza; przy duszności, obrzęku języka lub gardła albo omdleniu natychmiast dzwoń pod 112.
L-karnityna Promaker
Źródła
- Karta produktu Promaker L-Carnitine 60 tabl. (ID 9: 1 tabletka dziennie, 1000 mg L-winianu L-karnityny, w tym 680 mg L-karnityny, 60 porcji, cena 39,99 zł; sposób stosowania, środki ostrożności, alergeny), sklep promaker.eu, odczyt API i strony 3.10.2026: promaker.eu
- Sawicka A.K., Renzi G., Olek R.A., The bright and the dark sides of L-carnitine supplementation: a systematic review, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2020; 17(1): 49 (11 badań na zdrowych dorosłych, doustna L-karnityna co najmniej 12 tygodni, 1–4 g dziennie przez 12 lub 24 tygodnie; z węglowodanami wzrost zawartości karnityny w mięśniach; 24 tygodnie bez zmiany siły mięśniowej u zdrowych starszych kobiet; wzrost TMAO na czczo bez zmian markerów stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego; podgrupa z BMI poniżej 25 kg/m² bez istotnego wpływu na masę ciała w omawianej tam metaanalizie; potrzebne badania długotrwałego stosowania). DOI: 10.1186/s12970-020-00377-2
- Rejestr UE oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych (Food and Feed Information Portal), odczyt przez API portalu 3.10.2026 (2337 pozycji; 17 zawiera carnitine, w tym oświadczenia o spalaniu tłuszczu, metabolizmie lipidów i regeneracji; wszystkie ze statusem niedopuszczone, 0 dopuszczonych): ec.europa.eu
- PubChem, rekordy: L-winian L-karnityny (Levocarnitine tartrate, CID 57349413, C18H36N2O12, 472,5 g/mol) i L-karnityna ((−)-karnityna, CID 10917, C7H15NO3, 161,20 g/mol), odczyt API 3.10.2026: pubchem.ncbi.nlm.nih.gov
- Karta produktu Promaker Zestaw na Redukcję: Super Fat Burner EXTREME 90 tabl. + L-Carnitine 60 tabl. (ID 134: Super Fat Burner Extreme w porcji dziennej 3 tabletek 850 mg L-winianu, w tym 580 mg L-karnityny, ok. 132 mg kofeiny; L-Carnitine 1 tabletka 1000 mg L-winianu, w tym 680 mg; cena 93,10 zł; środki ostrożności), sklep promaker.eu, odczyt API i strony 3.10.2026: promaker.eu
- Hathcock J.N., Shao A., Risk assessment for carnitine, Regulatory Toxicology and Pharmacology, 2006; 46(1): 23–28 (ocena bezpieczeństwa metodą observed safe level (OSL), nie ustalenie limitu UL: dowody bezpieczeństwa mocne do 2000 mg L-karnityny dziennie przy przewlekłej suplementacji, dla większych dawek dane niewystarczające do pewnego wniosku; w tekście opisano też udział karnityny w transporcie długołańcuchowych kwasów tłuszczowych do mitochondriów). DOI: 10.1016/j.yrtph.2006.06.007
- Rebouche C.J., Kinetics, pharmacokinetics, and regulation of L-carnitine and acetyl-L-carnitine metabolism, Annals of the New York Academy of Sciences, 2004; 1033: 30–41 (przegląd; homeostaza z diety, niewielkiej syntezy i wydajnego zwrotnego wchłaniania w nerkach; biodostępność karnityny z pożywienia 54–87%, z suplementów 0,5–6 g 14–18% dawki, wchłanianie głównie bierne, niewchłonięta część rozkładana w jelicie grubym). DOI: 10.1196/annals.1320.003
- Koeth R.A., Wang Z., Levison B.S. i wsp., Intestinal microbiota metabolism of L-carnitine, a nutrient in red meat, promotes atherosclerosis, Nature Medicine, 2013; 19(5): 576–585 (bakteryjny metabolizm L-karnityny do TMA i TMAO; u myszy przyspieszenie miażdżycy; u ludzi więcej TMAO po L-karnitynie u jedzących mięso niż u wegan i wegetarian; 2595 osób oceniających serce: stężenie L-karnityny przewidywało ryzyko sercowo-naczyniowe tylko przy wysokim TMAO; obserwacja związku). DOI: 10.1038/nm.3145
- Evans A.M., Fornasini G., Pharmacokinetics of L-carnitine, Clinical Pharmacokinetics, 2003; 42(11): 941–967 (przegląd; po doustnych dawkach 1–6 g bezwzględna biodostępność 5–18%, w pożywieniu do ok. 75%; wchłanianie częściowo przez transport nośnikowy, częściowo bierne). DOI: 10.2165/00003088-200342110-00002
- Koeth R.A., Lam-Galvez B.R., Kirsop J. i wsp., L-Carnitine in omnivorous diets induces an atherogenic gut microbial pathway in humans, Journal of Clinical Investigation, 2019; 129(1): 373–387 (32 weganów i wegetarian oraz 40 osób jedzących mięso; endogenne stężenie L-karnityny na czczo podobne w obu grupach; po doustnej znakowanej L-karnitynie ponad 20 razy więcej znakowanego TMAO u jedzących mięso; przekształcenie przez γ-butyrobetainę). DOI: 10.1172/JCI94601
- Talenezhad N., Mohammadi M., Ramezani-Jolfaie N., Mozaffari-Khosravi H., Salehi-Abargouei A., Effects of l-carnitine supplementation on weight loss and body composition: A systematic review and meta-analysis of 37 randomized controlled clinical trials with dose-response analysis, Clinical Nutrition ESPEN, 2020; 37: 9–23 (37 badań, 2292 osoby dorosłe; masa ciała −1,21 kg (95% PU od −1,73 do −0,68), BMI −0,24 kg/m² (od −0,37 do −0,10), masa tłuszczowa −2,08 kg (od −3,44 do −0,72); analiza tylko badań wysokiej jakości potwierdziła wpływ na masę ciała; bez istotnego wpływu na obwód talii i procent tkanki tłuszczowej; najwyraźniej u osób z nadwagą lub otyłością; w analizie dawka–odpowiedź największy efekt na masę ciała przy ok. 2000 mg dziennie). DOI: 10.1016/j.clnesp.2020.03.008
- Wall B.T., Stephens F.B., Constantin-Teodosiu D., Marimuthu K., Macdonald I.A., Greenhaff P.L., Chronic oral ingestion of L-carnitine and carbohydrate increases muscle carnitine content and alters muscle fuel metabolism during exercise in humans, Journal of Physiology, 2011; 589(4): 963–973 (14 zdrowych mężczyzn, średnio 25,9 roku, randomizacja do dwóch grup; 2 g L-winianu L-karnityny z 80 g węglowodanów dwa razy dziennie albo same węglowodany, 24 tygodnie; zawartość karnityny w mięśniach +21% względem wartości wyjściowej, o 55% mniej zużytego glikogenu mięśniowego przy 50% VO2max niż w kontroli, praca w próbie wydajnościowej +11% względem punktu wyjścia, w kontroli bez zmian). DOI: 10.1113/jphysiol.2010.201343
- Stephens F.B., Wall B.T., Marimuthu K. i wsp., Skeletal muscle carnitine loading increases energy expenditure, modulates fuel metabolism gene networks and prevents body fat accumulation in humans, Journal of Physiology, 2013; 591(18): 4655–4666 (12 mężczyzn, 6 i 6; 1,36 g L-karnityny z 80 g węglowodanów albo same węglowodany, dwa razy dziennie, 12 tygodni; w kontroli masa ciała +1,9 kg i masa tłuszczowa +1,8 kg, w grupie z L-karnityną bez zmian; zawartość karnityny w mięśniach +20%). DOI: 10.1113/jphysiol.2013.255364
- Olek R.A., Samulak J.J., Sawicka A.K. i wsp., Increased Trimethylamine N-Oxide Is Not Associated with Oxidative Stress Markers in Healthy Aged Women, Oxidative Medicine and Cellular Longevity, 2019; 2019: 6247169 (20 zdrowych kobiet w wieku 65–70 lat; 1500 mg L-winianu L-karnityny dziennie (11 osób) albo placebo (9 osób) przez 24 tygodnie; wzrost TMAO bez istotnych zmian markerów stresu oksydacyjnego). DOI: 10.1155/2019/6247169
- Pooyandjoo M., Nouhi M., Shab-Bidar S., Djafarian K., Olyaeemanesh A., The effect of (L-)carnitine on weight loss in adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, Obesity Reviews, 2016; 17(10): 970–976 (9 badań, 911 osób dorosłych; masa ciała −1,33 kg (95% PU od −2,09 do −0,57), BMI −0,47 kg/m² (od −0,88 do −0,05); metaregresja: efekt malał z czasem, p = 0,002). DOI: 10.1111/obr.12436
- Askarpour M., Hadi A., Miraghajani M., Symonds M.E., Sheikhi A., Ghaedi E., Beneficial effects of l-carnitine supplementation for weight management in overweight and obese adults: An updated systematic review and dose-response meta-analysis of randomized controlled trials, Pharmacological Research, 2020; 151: 104554 (43 badania; masa ciała −1,129 kg (od −1,590 do −0,669), I² = 63,4%; BMI −0,359 kg/m² (od −0,552 do −0,167); masa tłuszczowa −1,158 kg (od −1,763 do −0,554); bez istotnej zmiany procentu tkanki tłuszczowej i obwodu talii; efekt tylko u osób z nadwagą i otyłością, masa ciała i BMI przy łączeniu z innymi zmianami stylu życia). DOI: 10.1016/j.phrs.2019.104554
- Shannon C.E., Ghasemi R., Greenhaff P.L., Stephens F.B., Increasing skeletal muscle carnitine availability does not alter the adaptations to high-intensity interval training, Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 2018; 28(1): 107–115 (21 zdrowych mężczyzn, 14 powtórzyło test po 24 tygodniach treningu interwałowego; według abstraktu dwa razy dziennie 80 g węglowodanów (kontrola) albo 3 g L-karnityny z węglowodanami; wolna karnityna w mięśniach w spoczynku po treningu o 30% większa niż w kontroli; VO2max, moc maksymalna i praca wzrosły tak samo w obu grupach, o 9, 15 i 23%). DOI: 10.1111/sms.12885
- Stephens F.B., Constantin-Teodosiu D., Laithwaite D., Simpson E.J., Greenhaff P.L., Insulin stimulates L-carnitine accumulation in human skeletal muscle, FASEB Journal, 2006; 20(2): 377–379 (8 zdrowych mężczyzn; 5 godzin dożylnego wlewu L-karnityny z insuliną na czczo albo wysoką; zawartość karnityny w mięśniach z 22,0 do 24,7 mmol/kg suchej masy tylko przy wysokiej insulinie). DOI: 10.1096/fj.05-4985fje
- Mackay R.J., McEntyre C.J., Henderson C., Lever M., George P.M., Trimethylaminuria: causes and diagnosis of a socially distressing condition, Clinical Biochemistry Reviews, 2011; 32(1): 33–43 (przegląd; TMA jako lotny związek o zapachu ryby, tworzony przez bakterie jelitowe z TMAO i choliny; w wątrobie przekształcany w pozbawiony zapachu TMAO; u chorych z trimetyloaminurią zapach potu, oddechu i moczu): europepmc.org
- Samulak J.J., Sawicka A.K., Hartmane D. i wsp., L-Carnitine Supplementation Increases Trimethylamine-N-Oxide but not Markers of Atherosclerosis in Healthy Aged Women, Annals of Nutrition and Metabolism, 2019; 74(1): 11–17 (zdrowe starsze kobiety, 24 tygodnie suplementacji; dziesięciokrotny wzrost TMAO w osoczu; bez zmian CRP, IL-6, TNF-α, selektyn, VCAM-1, ICAM-1 i profilu lipidowego). DOI: 10.1159/000495037
- Bachmann H.U., Hoffmann A., Interaction of food supplement L-carnitine with oral anticoagulant acenocoumarol, Swiss Medical Weekly, 2004; 134(25–26): 385 (opis przypadku: 33-letni mężczyzna z mechaniczną zastawką aortalną, acenokumarol średnio 3,4 mg dziennie; INR 4,65 po 10 tygodniach przyjmowania 1000 mg L-karnityny dziennie, po odstawieniu 2,4–2,8 przez ponad 4 miesiące; mechanizm nieznany). DOI: 10.4414/smw.2004.10631
- Benvenga S., Ruggeri R.M., Russo A. i wsp., Usefulness of L-carnitine, a naturally occurring peripheral antagonist of thyroid hormone action, in iatrogenic hyperthyroidism: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial, Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 2001; 86(8): 3579–3594 (50 kobiet leczonych supresyjną dawką L-T4, pięć grup po 10; badanie trwało 6 miesięcy, 2 lub 4 g L-karnityny dziennie podawano przez 2 albo 4 miesiące zależnie od grupy, resztę czasu placebo; łagodzenie objawów nadmiaru hormonów tarczycy). DOI: 10.1210/jcem.86.8.7747
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu promaker.eu.
