Kreatyna a nerki i wątroba: czy kreatyna szkodzi i co mówią badania?
U zdrowych dorosłych badania nie wykazały, żeby kreatyna w dawkach stosowanych w sporcie pogarszała pracę nerek: w 12-tygodniowym badaniu z placebo filtracja zmierzona klirensem 51Cr-EDTA przy 5 g monohydratu dziennie (po 5 dniach ładowania) nie różniła się od placebo [7], a u sportowców stosujących kreatynę od 10 miesięcy do 5 lat klirensy były takie jak w grupie kontrolnej [5]. Dla wątroby dowody są słabsze: w dwóch badaniach zawodników bez placebo enzymy wątrobowe nie różniły się od grupy bez kreatyny [8][9]. Kreatynina może po kreatynie wzrosnąć bez pogorszenia filtracji, ale wynik poza normą ocenia lekarz z eGFR i badaniem moczu [7][12]. Przy chorobie nerek, cukrzycy lub lekach decyduje lekarz [1][16][17]; zdrowej trenującej osobie wystarczy 3–5 g monohydratu dziennie [1], np. 5 g proszku Creatine Monohydrate 500 g PROMAKER za ok. 0,50 zł [16].
Produkty znajdziesz w kategorii monohydrat kreatyny w sklepie PROMAKER; składy pochodzą z kart produktów z 20 października 2026 roku, a ceny ze sklepu z 23 października 2026 roku.
Spis treści
- Najkrótsze odpowiedzi
- Kreatyna a nerki: co mówią badania i czy kreatyna szkodzi?
- Dlaczego kreatynina rośnie i czym różni się od eGFR i cystatyny C?
- Jakie badania nerek warto znać, jeśli bierzesz kreatynę?
- Kto powinien zapytać lekarza, zanim zacznie brać kreatynę?
- Kreatyna a wątroba: czy podnosi ALT i AST?
- Ile kreatyny brać, ile pić i którą kreatynę PROMAKER wybrać?
- Najczęściej zadawane pytania
- Podsumowanie
- Źródła
Najkrótsze odpowiedzi
- Czy kreatyna szkodzi na nerki? W badaniach, głównie u zdrowych osób, tego nie wykazano: przegląd z 2019 roku (15 badań) nie znalazł oznak uszkodzenia nerek, a metaanaliza z 2025 roku (21 badań) istotnej zmiany filtracji [3][4].
- Dlaczego rośnie kreatynina? Kreatyna w mięśniach rozpada się do kreatyniny [2]; przy 5 g monohydratu dziennie kreatynina wzrosła z 1,1 do 1,2 mg/dl bez pogorszenia filtracji [7].
- Przeciwwskazania i kiedy do lekarza? Produkt 500 g według karty nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 lat [16], a kapsułki nie są przeznaczone dla dzieci, kobiet w ciąży ani karmiących [17]. Przy chorobach nerek, cukrzycy lub przyjmowaniu leków zastosuj zalecenia konsultacji właściwe dla wybranego produktu [16][17].
- Jaka dawka i produkt? 3–5 g monohydratu dziennie [1]; w Creatine Monohydrate 500 g PROMAKER to 5 g proszku (1 miarka): ok. 4,45 g monohydratu, czyli ok. 3,9 g kreatyny, ok. 100 porcji, ok. 0,50 zł dziennie [16]. Wolisz kapsułki? Creatine Monohydrat 140 kaps.: 5 kapsułek, ok. 4,4 g kreatyny, za ok. 1,07 zł [17].
- Wszystkie kreatyny PROMAKER? Formy i ceny porcji porównujemy we wpisie jaką kreatynę wybrać do swojego celu.
Kreatyna Monohydrat Promaker Creatine Monohydrate 500g
Kreatyna a nerki: co mówią badania i czy kreatyna szkodzi?
U zdrowych osób trenujących nie stwierdzono pogorszenia ocenianych wskaźników nerek przy średnio 5 g monohydratu dziennie przez 12 tygodni do 21 miesięcy, także na diecie wysokobiałkowej [7][8]; stanowisko ISSN z 2017 roku nie znajduje przekonujących dowodów, że kreatyna szkodzi nerkom [1].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Badanie | Populacja | Dawka | Czas | Wynik |
|---|---|---|---|---|
| Lugaresi i wsp. 2013 [7] | 26 zdrowych mężczyzn trenujących siłowo, białko ≥ 1,2 g/kg (12 kreatyna, 14 placebo) | 20 g monohydratu przez 5 dni, potem 5 g dziennie | 12 tygodni | klirens 51Cr-EDTA 101,4 → 108,8 vs 103,3 → 106,7 ml/min/1,73 m², bez różnicy; brak albuminurii |
| Poortmans i Francaux 1999 [5] | zdrowi sportowcy vs grupa kontrolna, obserwacja | dawki nie podano w streszczeniu | 10 miesięcy do 5 lat | klirens kreatyniny, mocznika i albuminy bez różnic |
| Kreider i wsp. 2003 [8] | 98 zawodników futbolu (54 kreatyna, 44 bez), badanie otwarte | 15,75 g monohydratu przez 5 dni, potem średnio 5 g dziennie | do 21 miesięcy | 69 wskaźników krwi i moczu (nerki, enzymy wątrobowe) bez klinicznie istotnych różnic |
| Mayhew i wsp. 2002 [9] | 23 zawodników futbolu, 19–24 lata (10 kreatyna, 13 bez), obserwacja | 5–20 g monohydratu dziennie (średnio 13,9 g), bez innych suplementów | 0,25–5,6 roku (średnio 2,9) | ALT, AST, bilirubina, kreatynina bez różnic |
| Gualano i wsp. 2011 [6] | chorzy na cukrzycę typu 2 powyżej 45 lat, z treningiem, kreatyna vs placebo | 5 g dziennie wg zestawienia Naeini i wsp. [4] | 12 tygodni | klirens 51Cr-EDTA 90,4 → 96,1 vs 97,9 → 96,4 ml/min/1,73 m², bez różnicy |
| de Souza e Silva 2019 [3], Naeini 2025 [4] | przeglądy 15 i 21 badań; głównie zdrowi | z badań włączonych | dni do ponad 12 tygodni | brak oznak uszkodzenia nerek; niewielki wzrost kreatyniny, filtracja bez istotnej różnicy (2025) |
Ograniczenia: małe grupy, głównie młodzi zdrowi mężczyźni, badania z placebo do 12 tygodni, dłuższe obserwacje bez losowego przydziału i mało danych powyżej roku [4][5][8][9]. Żołądek, włosy i wagę omawiamy we wpisie kreatyna: skutki uboczne, fakty i mity.
Dlaczego kreatynina rośnie i czym różni się od eGFR i cystatyny C?
Kreatynina może wzrosnąć, bo kreatyna i fosfokreatyna w mięśniach rozpadają się samoistnie do kreatyniny; jej poziom zależy też od masy mięśni i mięsa w diecie [2]. Laboratorium wylicza eGFR z kreatyniny, wieku i płci; National Kidney Foundation wymienia nietypową masę mięśniową i dietę wśród czynników zaburzających ten wynik, a cystatynę C wskazuje jako dokładniejszą, gdy wynik jest niejasny albo badany ma dużo mięśni [12]. Nie każdy wzrost kreatyniny jest niegroźny: wynik poza normą albo rosnący w kolejnych badaniach trzeba ocenić z eGFR, badaniem moczu, objawami i czynnikami ryzyka [2][12].
Jakie badania nerek warto znać, jeśli bierzesz kreatynę?
Podstawą oceny nerek są kreatynina z eGFR we krwi i wskaźnik albumina/kreatynina (ACR) w moczu [13]; o tym, czy i kiedy je zrobić, decyduje lekarz na podstawie wywiadu i czynników ryzyka. Jak czytać wyniki:
- eGFR podaje się w ml/min/1,73 m²; według NHS wynik powyżej 90 nie wyklucza choroby, gdy inne badania wykazują uszkodzenie, więc ocenia się go razem z ACR [13]. Przy wyniku poniżej 90 NKF radzi zapytać lekarza o powtórzenie po 3 miesiącach [12].
- ACR to iloraz albuminy i kreatyniny w moczu; pomaga ocenić albuminurię i według NHS razem z eGFR daje dokładniejszy obraz pracy nerek [13].
- Kreatynina: powiedz lekarzowi, ile gramów kreatyny bierzesz i od kiedy; Antonio i wsp. zalecają ostrożność w ocenie kreatyniny i eGFR u osób przyjmujących kreatynę [2].
Kto powinien zapytać lekarza, zanim zacznie brać kreatynę?
ISSN radzi osobom z chorobą nerek konsultację z lekarzem przed suplementacją kreatyną [1]. Karta proszku 500 g zaleca konsultację także przy lekach i innych schorzeniach, a karta kapsułek przy chorobach nerek lub cukrzycy [16][17]. Osobna sprawa to badania kontrolne: NHS zaleca regularne badania nerek osobom z nadciśnieniem, cukrzycą, chorobą serca, kamicą, po ostrym uszkodzeniu nerek, z jedną nerką, z białkiem lub krwią w moczu oraz biorącym długo leki wpływające na nerki (NLPZ, omeprazol, lit) [13]. Według kart produkt 500 g nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 lat [16], a kapsułki nie są przeznaczone dla dzieci, kobiet w ciąży ani karmiących [17].
Thorsteinsdottir i wsp. opisali w 2006 roku zdrowego 24-latka z ostrą niewydolnością nerek, który brał kreatynę i wiele innych suplementów; po odstawieniu suplementów wyzdrowiał [11]. Według Antonio i wsp. podobne opisy łączyły się z lekami, chorobą nerek, innymi suplementami, dawkami nawet 100 razy wyższymi od zalecanych lub sterydami [2].
Kreatyna a wątroba: czy podnosi ALT i AST?
Dwa badania, które mierzyły enzymy wątrobowe u zawodników futbolu, nie wykazały różnic względem grupy bez kreatyny, ale były otwarte lub obserwacyjne i objęły młodych zdrowych sportowców [8][9]. AST występuje też w mięśniach i na jego wynik wpływa wysiłek [14]. Unikanie intensywnego wysiłku przez kilka dni lekarz może zalecić przed badaniem kinazy kreatynowej (CK) [14]; przed oznaczeniem ALT i AST stosuj się do instrukcji laboratorium lub lekarza.
Ile kreatyny brać, ile pić i którą kreatynę PROMAKER wybrać?
Dawka podtrzymująca to 3–5 g monohydratu kreatyny dziennie [1][2]; monohydrat zawiera 87,9% kreatyny [2], więc 3 g samej kreatyny to ok. 3,4 g monohydratu. Oświadczenie dopuszczone w UE dla dorosłych wykonujących intensywny wysiłek brzmi: Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych. Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 3 g kreatyny dziennie [15]. Warunek spełnia dzienna porcja z karty: 5 g proszku Creatine Monohydrate 500 g (ok. 3,9 g kreatyny) albo 5 kapsułek Creatine Monohydrat 140 kaps. (ok. 4,4 g) [16][17]. Ładowanie nie jest potrzebne, bo 3–5 g dziennie też zwiększa zapasy kreatyny w mięśniach [2]; schematy opisujemy we wpisie kreatyna: dawkowanie. Proszek rozpuść według karty w ok. 300 ml wody lub soku [16]; to sposób przygotowania porcji, a dobowe picie dobiera się indywidualnie, przy zaleconym przez lekarza ograniczeniu płynów (np. w chorobie serca lub nerek) według jego zaleceń.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Dzienna porcja wg karty | Kreatyna w porcji | Cena porcji |
|---|---|---|---|
| Creatine Monohydrate 500 g, 49,99 zł, proszek z B6, wegański [16] | 5 g proszku (1 miarka): ok. 4,45 g monohydratu wg deklaracji 89 g/100 g; ok. 100 porcji | ok. 3,9 g | ok. 0,50 zł |
| Creatine Monohydrat 140 kaps., 29,99 zł, kapsułki z żelatyny wołowej [17] | 5 kapsułek: 5000 mg monohydratu; 28 porcji | ok. 4,4 g | ok. 1,07 zł |
Oba produkty dostarczają monohydrat kreatyny, formę stosowaną w opisanych badaniach, i różnią się postacią (proszek wegański [16], kapsułki z żelatyny wołowej [17]), porcją i ceną. Jeśli masz zdrowe nerki i chcesz niskiego kosztu dziennej porcji, wybierz Creatine Monohydrate 500 g: 5 g za ok. 0,50 zł wobec ok. 1,07 zł za 5 kapsułek. Jeśli nie chcesz odmierzać proszku, wybierz Creatine Monohydrat 140 kaps.; przy chorobie nerek lub niepewności najpierw porozmawiaj z lekarzem. Działanie kreatyny opisujemy w przewodniku po monohydracie kreatyny.
Produkty opisane w artykule
Najczęściej zadawane pytania
Czy przed badaniem krwi trzeba odstawić kreatynę?
Decyduje lekarz; powiedz mu o dawce i czasie stosowania, bo kreatyna może podnieść kreatyninę i zaniżyć eGFR, a w razie wątpliwości lekarz może zlecić cystatynę C [2][12].
Czy kreatyna z dietą wysokobiałkową obciąża nerki?
U 26 zdrowych mężczyzn jedzących co najmniej 1,2 g białka na kilogram masy ciała 12 tygodni monohydratu (po 5 dniach ładowania 5 g dziennie) nie zmieniło zmierzonej filtracji ani albuminy w moczu względem placebo [7].
Czy kreatyna jest szkodliwa przy cukrzycy?
W jednym 12-tygodniowym badaniu u chorych na cukrzycę typu 2 filtracja i albuminuria nie zmieniły się [6], ale to za mało, by uogólniać; karta Creatine Monohydrat 140 kaps. zaleca przy cukrzycy konsultację z lekarzem [17].
Czy faza ładowania 20 g dziennie szkodzi nerkom?
U zdrowych mężczyzn u Lugaresiego (20 g przez 5 dni) i zawodników u Kreidera (15,75 g przez 5 dni) wskaźniki nerek nie pogorszyły się [7][8], ale ładowanie nie jest potrzebne [2].
Czy kreatyna odwadnia i powoduje skurcze?
W otwartym badaniu Greenwooda i wsp. 38 z 72 zawodników futbolu brało kreatynę przez sezon i miało mniej skurczów oraz przegrzania lub odwodnienia niż pozostali [10]; bez losowania nie dowodzi to ochrony.
Podsumowanie
- U zdrowych osób w badaniach do 12 tygodni z pomiarem filtracji i w obserwacjach do 5 lat nie stwierdzono pogorszenia ocenianych wskaźników nerek [5][7][8].
- Dla wątroby dowody są słabsze: dwa badania otwarte lub obserwacyjne u zawodników [8][9].
- Kreatynina może wzrosnąć bez pogorszenia filtracji; wynik poza normą ocenia lekarz z eGFR, ACR i innymi badaniami [7][12][13].
- Przeciwwskazania i zalecenia konsultacji sprawdź na karcie wybranego produktu [16][17].
- Dzienna porcja 5 g Creatine Monohydrate 500 g to ok. 3,9 g kreatyny za ok. 0,50 zł [16].
Źródła
- Kreider R.B. i wsp., 2017, International Society of Sports Nutrition position stand: safety and efficacy of creatine supplementation in exercise, sport, and medicine, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 14, 18 (stanowisko: brak przekonujących dowodów na szkodliwość dla nerek; dawka podtrzymująca 3–5 g dziennie; synteza kreatyny w wątrobie i nerkach z argininy i glicyny; osoby z chorobą nerek: konsultacja z lekarzem): doi.org/10.1186/s12970-017-0173-z
- Antonio J. i wsp., 2021, Common questions and misconceptions about creatine supplementation: what does the scientific evidence really show?, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 18, 13 (przegląd: rozpad kreatyny i fosfokreatyny do kreatyniny; ostrożność w ocenie kreatyniny i eGFR u osób na kreatynie; opisy przypadków z lekami, chorobą nerek, innymi suplementami, dawkami do 100 razy wyższymi i sterydami; 3–5 g dziennie bez ładowania; monohydrat 87,9% kreatyny): doi.org/10.1186/s12970-021-00412-w
- de Souza e Silva A. i wsp., 2019, Effects of Creatine Supplementation on Renal Function: A Systematic Review and Meta-Analysis, Journal of Renal Nutrition, 29(6), 480–489 (przegląd 15 badań, 6 w metaanalizie kreatyniny i mocznika w surowicy; autorzy: brak uszkodzenia nerek w badanych dawkach i okresach): doi.org/10.1053/j.jrn.2019.05.004
- Naeini E.K. i wsp., 2025, Effect of creatine supplementation on kidney function: a systematic review and meta-analysis, BMC Nephrology, 26, 622 (21 badań, 12 w metaanalizie kreatyniny: 177 osób z kreatyną i 263 w grupach kontrolnych; głównie zdrowi, m.in. jedno badanie u chorych na cukrzycę typu 2, w zestawieniu 5 g dziennie; niewielki wzrost kreatyniny, filtracja bez istotnej różnicy; mało danych powyżej roku): doi.org/10.1186/s12882-025-04558-6
- Poortmans J.R., Francaux M., 1999, Long-term oral creatine supplementation does not impair renal function in healthy athletes, Medicine & Science in Sports & Exercise, 31(8), 1108–1110 (zdrowi sportowcy stosujący kreatynę od 10 miesięcy do 5 lat vs grupa kontrolna; dawki nie podano w streszczeniu; klirens kreatyniny, mocznika i albuminy bez różnic): doi.org/10.1097/00005768-199908000-00005
- Gualano B. i wsp., 2011, Creatine supplementation does not impair kidney function in type 2 diabetic patients: a randomized, double-blind, placebo-controlled, clinical trial, European Journal of Applied Physiology, 111(5), 749–756 (chorzy na cukrzycę typu 2 powyżej 45 lat, 12 tygodni z treningiem, kreatyna vs placebo; klirens 51Cr-EDTA 90,4 → 96,1 vs 97,9 → 96,4 ml/min/1,73 m², p = 0,58; białkomocz i albuminuria bez zmian): doi.org/10.1007/s00421-010-1676-3
- Lugaresi R. i wsp., 2013, Does long-term creatine supplementation impair kidney function in resistance-trained individuals consuming a high-protein diet?, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 10, 26 (26 zdrowych mężczyzn trenujących siłowo, białko ≥ 1,2 g/kg; 20 g monohydratu dziennie przez 5 dni, potem 5 g, vs placebo przez 12 tygodni; klirens 51Cr-EDTA 101,4 → 108,8 vs 103,3 → 106,7 ml/min/1,73 m², p = 0,64; kreatynina 1,1 → 1,2 mg/dl, p = 0,30; brak albuminurii i białkomoczu): doi.org/10.1186/1550-2783-10-26
- Kreider R.B. i wsp., 2003, Long-term creatine supplementation does not significantly affect clinical markers of health in athletes, Molecular and Cellular Biochemistry, 244, 95–104 (98 zawodników futbolu amerykańskiego, badanie otwarte, 21 miesięcy; 15,75 g monohydratu dziennie przez 5 dni, potem średnio 5 g dziennie w porcjach 5–10 g; 69 wskaźników krwi i moczu, w tym enzymy wątrobowe i nerki, bez klinicznie istotnych różnic): doi.org/10.1023/A:1022469320296
- Mayhew D.L., Mayhew J.L., Ware J.S., 2002, Effects of long-term creatine supplementation on liver and kidney functions in American college football players, International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 12(4), 453–460 (23 zawodników, 19–24 lata: 10 stosujących monohydrat 5–20 g dziennie, średnio 13,9 g, przez 0,25–5,6 roku, średnio 2,9, vs 13 bez suplementów; albumina, fosfataza zasadowa, ALT, AST, bilirubina, mocznik, kreatynina bez różnic): doi.org/10.1123/ijsnem.12.4.453
- Greenwood M., Kreider R.B., Greenwood L., Byars A., 2003, Cramping and Injury Incidence in Collegiate Football Players Are Reduced by Creatine Supplementation, Journal of Athletic Training, 38(3), 216–219 (38 z 72 zawodników przez jeden sezon, badanie otwarte; 0,3 g/kg dziennie przez 5 dni, potem średnio 0,03 g/kg dziennie; mniej skurczów, przegrzania lub odwodnienia, naciągnięć mięśni i urazów ogółem): pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC233174
- Thorsteinsdottir B., Grande J.P., Garovic V.D., 2006, Acute renal failure in a young weight lifter taking multiple food supplements, including creatine monohydrate, Journal of Renal Nutrition, 16(4), 341–345 (opis przypadku: zdrowy 24-latek, ostra niewydolność nerek z białkomoczem przy kreatynie i wielu suplementach; ostre śródmiąższowe zapalenie nerek; całkowite wyzdrowienie po odstawieniu): doi.org/10.1053/j.jrn.2006.04.025
- National Kidney Foundation, Estimated Glomerular Filtration Rate (eGFR) i Cystatin C (odczyt 20.10.2026; eGFR z kreatyniny, wieku i płci; dieta i nietypowa masa mięśniowa zaburzają eGFR; powtórzenie eGFR po 3 miesiącach przy wyniku poniżej 90; cystatyna C przy niejasnym wyniku i dużej masie mięśni): kidney.org/egfr; kidney.org/cystatin-c
- NHS, Chronic kidney disease: Diagnosis (strona przejrzana 22.03.2023, odczyt 20.10.2026; kreatynina i eGFR, zdrowe nerki ponad 90 ml/min; etap 1 przy eGFR powyżej 90 z innymi oznakami uszkodzenia; ACR i badanie moczu razem z eGFR; regularne badania przy nadciśnieniu, cukrzycy, ostrym uszkodzeniu nerek, chorobie serca, kamicy, białku lub krwi w moczu, jednej nerce i lekach: lit, omeprazol, NLPZ): nhs.uk
- MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), Creatine Kinase (CK) i AST Test (odczyt 20.10.2026; przed badaniem CK lekarz może zalecić unikanie intensywnego wysiłku i alkoholu przez kilka dni; AST występuje w wątrobie i mięśniach, na wynik wpływa m.in. wysiłek): medlineplus.gov/ck; medlineplus.gov/ast
- Komisja Europejska, 2012, Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, Dz.Urz. UE L 136 (oświadczenie o kreatynie i wydolności fizycznej; warunek: spożycie 3 g kreatyny dziennie; dla dorosłych wykonujących intensywny wysiłek; podstawa: opinia EFSA 2011): eur-lex.europa.eu; doi.org/10.2903/j.efsa.2011.2303
- Karta produktu Promaker Creatine Monohydrate 500 g (sposób użycia: 1–2 miarki, 5–10 g proszku dziennie, w ok. 300 ml wody lub soku; na 100 g: 89 g monohydratu, witamina B6; ok. 100 porcji po 5 g; nie poniżej 18 lat; ciąża, karmienie, leki, choroby nerek: lekarz; wegański; skład: odczyt 20.10.2026; cena 49,99 zł: odczyt 23.10.2026): promaker.eu
- Karta produktu Promaker Creatine Monohydrat 140 kaps. (kapsułka 1000 mg monohydratu; porcja 5 kapsułek 5000 mg; 28 porcji; żelatyna wołowa; nie dla ciąży, karmienia i dzieci; choroby nerek lub cukrzyca: lekarz; skład: odczyt 20.10.2026; cena 29,99 zł: odczyt 23.10.2026): promaker.eu
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu promaker.eu.
