Kolagen rybi: czym jest, co badano i jak wybrać produkt
Kolagen rybi to kolagen pozyskiwany z surowców rybnych, m.in. skóry i łusek; w omawianych suplementach występuje jako hydrolizat kolagenu typu I, czyli białko rozbite na krótkie peptydy, sprzedawane w proszku albo w kapsułkach. Wyniki zbiorcze metaanaliz (19, 23 i 26 badań) sugerują korzyści dla skóry, lecz skuteczność pozostaje niepewna: w metaanalizie Myunga i Park z 2025 roku nie stwierdzono istotnych korzyści w podgrupach badań wysokiej jakości ani badań bez finansowania firm farmaceutycznych [1][2][3]. W unijnym wykazie dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych nie ma oświadczenia dla kolagenu, więc produkty porównuj po składzie, formie i cenie za porcję, a gramy kolagenu w porcji traktuj jako niepotwierdzone, dopóki etykieta i karta nie są zgodne [4]. Poniżej karta proszku Marine Collagen Pro+ (kolagen w porcji: 5317,5 mg według zdjęcia opakowania, 8190 mg według tabeli w opisie karty), a dalej porównanie produktów kolagenowych Promaker na stanie [5].
Regeneracja Stawów Kompleks Promaker Marine Collagen Pro+ 200g
Czym jest kolagen rybi i czym różni się od kolagenu wołowego?
Kolagen to białko budujące skórę, ścięgna, chrząstki i kości, a kolagen rybi, nazywany też morskim (ang. marine collagen), pozyskuje się ze skór i łusek ryb. W suplemencie występuje w postaci hydrolizatu: enzymy dzielą długie włókna na krótkie peptydy, które rozpuszczają się w wodzie. Po spożyciu hydrolizatu we krwi znajdowano peptydy zawierające hydroksyprolinę, aminokwas typowy dla kolagenu [6]. Kolagen rybi w produktach Promaker to typ I, ten sam, który dominuje w skórze [5]. W sklepie promaker.eu znajdziesz go w kategorii kolagen.
Czy kolagen rybi wchłania się lepiej niż wołowy albo wieprzowy? Nie ma na to mocnego dowodu. Jedyne bezpośrednie porównanie u ludzi, które znaleźliśmy, objęło pięciu zdrowych mężczyzn: po jednorazowej dawce hydrolizatu z rybich łusek, rybiej skóry albo skóry wieprzowej pole pod krzywą stężenia peptydów z hydroksyproliną we krwi było istotnie wyższe po łuskach niż po skórze wieprzowej [6]. To badanie mierzyło krew, a nie skórę, było małe i nie obejmowało kolagenu wołowego, więc nie uzasadnia twierdzenia, że rybi działa lepiej.
W metaanalizie Pu i współautorów z 2023 roku (26 badań, 1721 uczestników) w 14 badaniach podawano kolagen rybi, w jednym wołowy, w dwóch wieprzowy, w jednym z kurczaka, a w dziewięciu nie podano źródła (jedno badanie mogło porównywać więcej niż jedno źródło, dlatego suma przekracza 26). Wpływ na nawilżenie skóry zależał od źródła, natomiast dla elastyczności nie znaleziono istotnych różnic (p = 0,21) [2]. O wyborze decydują więc sprawy praktyczne: alergia na ryby, dieta bez wołowiny lub wieprzowiny, forma i cena.
Co badano: skóra, stawy, włosy i paznokcie
Skóra: co pokazały metaanalizy i jakie mają ograniczenia?
W metaanalizie de Mirandy i współautorów z 2021 roku 19 badań randomizowanych z podwójnie ślepą próbą objęło 1125 osób w wieku 20–70 lat, w 95% kobiet. Hydrolizat kolagenu poprawiał nawilżenie i elastyczność skóry oraz zmniejszał zmarszczki w porównaniu z placebo, a autorzy uznali za skuteczne stosowanie przez 90 dni [1]. W metaanalizie Pu z 2023 roku (26 badań, 1721 osób, suplementacja 2–12 tygodni) poprawę nawilżenia i elastyczności potwierdzono statystycznie (p < 0,00001 dla obu), przy czym w podgrupie po 6 tygodniach nie stwierdzono korzyści dla elastyczności, a stosowanie dłuższe niż 8 tygodni wypadło korzystniej niż krótsze [2].
Metaanaliza Myunga i Park z 2025 roku (23 badania randomizowane, 1474 uczestników) potwierdziła w analizie zbiorczej poprawę nawilżenia, elastyczności i zmarszczek, ale po podziale według finansowania badania bez finansowania firm farmaceutycznych nie wykazały efektu w żadnej z tych kategorii, a badania finansowane przez te firmy wykazały efekt istotny. Badania wysokiej jakości nie dały istotnego wyniku w żadnej kategorii, a badania niskiej jakości dały poprawę elastyczności; autorzy uznali, że obecnie brakuje dowodów klinicznych na stosowanie kolagenu w zapobieganiu lub leczeniu starzenia skóry [3]. Wyniki de Mirandy i Pu trzeba więc czytać ostrożnie: zbiorczo sugerują korzyści, ale po uwzględnieniu jakości i finansowania badań skuteczność pozostaje niepewna.
Pierwsze dwie prace mają ograniczenia. Pu i współautorzy wskazali brakujące dane wynikowe w 13 badaniach i odstępstwa od planowanej interwencji w siedmiu oraz podkreślili potrzebę większych badań [2]. Uczestnikami były niemal wyłącznie kobiety, a badania były krótkie. Dawki w tabeli badań Pu mieściły się najczęściej w przedziale 2,5–10 g dziennie, choć kilka prób użyło 1 g, jedna 0,6 g, jedna 372 mg, a jedna 12 g [2].
Dawkę 1000 mg dziennie, zbliżoną do deklaracji kapsułek Promaker (1000 lub 1100 mg w zależności od karty, patrz niżej), badali Kim i współautorzy w 2018 roku: 64 kobiety w wieku 40–60 lat ze skórą po fotostarzeniu (według pełnego tekstu publikacji) dostawały przez 12 tygodni 1000 mg niskocząsteczkowego peptydu kolagenowego ze skóry sumika Pangasius albo placebo. Nawilżenie było wyższe niż po placebo po 6 i po 12 tygodniach, poprawiły się wskaźniki zmarszczek, a w elastyczności dwa z trzech parametrów były wyższe [7]. Autorzy byli związani z firmami Newtree, dostawcą peptydu, i Jellice; badanie nie miało zewnętrznego finansowania, a autorzy zadeklarowali brak konfliktu interesów [7]. Peptyd miał określoną specyfikację (ponad 15% tripeptydów), a karty Promaker takiej specyfikacji nie podają, więc wyniku nie przenosimy na nasze kapsułki.
Stawy: gdzie szukać dowodów?
Dowody dla stawów i ścięgien, razem z oceną glukozaminy, chondroityny i MSM, opisujemy w poradniku o suplementach na zdrowe stawy i mocne ścięgna.
Włosy i paznokcie: czy kolagen rybi coś tu zmienia?
W przeglądach, na których opieramy ten wpis, nie ma wyników dla włosów i paznokci, więc nie możemy napisać, że kolagen rybi je wzmacnia. Biotyna, którą zawiera proszek Marine Collagen Pro+, ma własne zatwierdzone oświadczenie dotyczące włosów, ale przegląd Patel i współautorów z 2017 roku znalazł 18 opisów przypadków poprawy po biotynie, wszystkie u osób z chorobą powodującą słaby wzrost włosów lub paznokci, i uznał, że brakuje dowodów na korzyść u osób zdrowych [8]. Nasilone lub utrzymujące się wypadanie włosów wymaga oceny przyczyny u lekarza, na przykład niedoboru żelaza albo choroby tarczycy; kolagen ani biotyna nie zastępują diagnostyki.
Które oświadczenia zdrowotne UE dotyczą składników produktów kolagenowych?
W rozporządzeniu Komisji (UE) nr 432/2012 nie ma oświadczenia dla kolagenu ani kwasu hialuronowego (wyszukiwanie w tekście rozporządzenia nie znalazło tych słów poza oświadczeniami o witaminie C) [4]. Są natomiast oświadczenia dla składników dodanych do proszku Marine Collagen Pro+. Dla witaminy C obowiązuje, między innymi, brzmienie:
Witamina C pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania skóry [4]
To samo brzmienie rozporządzenie podaje dla chrząstki, kości, naczyń krwionośnych, dziąseł i zębów, a dla biotyny dopuszcza dosłownie: Biotyna pomaga zachować zdrowe włosy oraz Biotyna pomaga zachować zdrową skórę [4]. Warunek jest wspólny: produkt musi być co najmniej źródłem danej witaminy [4]. Porcja Marine Collagen Pro+ zawiera według karty 80 mg witaminy C (100% referencyjnej wartości spożycia, RWS) i 2500 µg biotyny (5000% RWS), więc warunek spełnia [5]. Oświadczenia dotyczą samych witamin, a nie kolagenu ani całego preparatu; kapsułki z kart 75 i 98 nie zawierają witaminy C ani biotyny [5].
Witamina C bierze udział w produkcji kolagenu w organizmie, ale w źródłach tego wpisu nie znaleźliśmy badania mierzącego, czy dodatek witaminy C do hydrolizatu zwiększa jego działanie na skórę, więc takiego efektu nie obiecujemy. Jeśli łączysz proszek z innymi preparatami z witaminą C lub biotyną, sprawdź sumę w tabeli łączenia witamin i minerałów.
Kwas hialuronowy w kolagenie: co wiadomo o dawce 100 mg?
Przytoczone badanie dotyczyło 120 mg dziennie i nie potwierdza działania dawki 100 mg z produktów Promaker. W badaniu Oe i współautorów z 2017 roku 60 Japończyków w wieku 22–59 lat ze zmarszczkami w kącikach oczu dostawało przez 12 tygodni 120 mg dziennie hialuronianu o masie cząsteczkowej 2 tys. albo 300 tys. daltonów albo placebo (analizowano 50 osób). Zmiana wskaźnika objętości zmarszczek po 8 tygodniach była istotnie mniejsza niż po placebo tylko w grupie 300 tys. Da (p = 0,046); w grupie 2 tys. Da różnica nie osiągnęła progu istotności (p = 0,052) [9]. Sześciu z siedmiu autorów było pracownikami firmy Kewpie, producenta hialuronianu, a badane preparaty różniły się masą cząsteczkową; karty produktów Promaker nie podają masy cząsteczkowej swojego hialuronianu sodu [9][5]. Porcja produktów Promaker zawiera 100 mg kwasu hialuronowego, a oświadczenia UE dla niego nie ma [5][4].
Jak czytać etykietę kolagenu: gramy w porcji, a nie w kapsułce
Porównuj gramy w porcji, nie miligramy w kapsułce. Według tabel w opisach kart kapsułki Promaker mają 1000 mg kolagenu rybiego w porcji dziennej, czyli w dwóch kapsułkach, a proszek Marine Collagen Pro+ ma 8190 mg w porcji 10 g, ale te wartości są niepotwierdzone (patrz niżej) [5]. Przy deklaracji 1000–1100 mg w dwóch kapsułkach (około 500–550 mg w jednej, wyliczenie własne) uzyskanie 2,5 g, czyli dolnej granicy najczęstszych dawek z badań skórnych, wymagałoby około pięciu kapsułek, ponad dwa razy więcej niż zalecana porcja z karty, której karta zakazuje przekraczać. Nie zalecamy takiego zwiększania.
Zawartość kolagenu w porcji jest niepotwierdzona, bo deklaracje się rozchodzą. Proszek (karta 76, wariant naturalny): zdjęcie opakowania pokazuje 5317,5 mg kolagenu rybiego, a tabela w opisie tej samej karty i karta wielopaku podają 8190 mg w porcji 10 g. Kapsułki (karta 75): zdjęcie butelki pokazuje 1100 mg kolagenu i 45 porcji, a tabela w opisie podaje 1000 mg w dwóch kapsułkach. Nie rozstrzygamy, która wartość jest prawdziwa, dlatego nie podajemy ceny za gram kolagenu ani nie rekomendujemy żadnego wariantu pod kątem dawki; cena za porcję w tabeli dotyczy porcji produktu, a nie gramów kolagenu. Wybór wariantu uzależnij od potwierdzenia aktualnej etykiety: poproś o nie obsługę sklepu przed zakupem.
Który produkt kolagenowy Promaker wybrać: porównanie składu i ceny
Tabela zestawia produkty na stanie według składu, formy i ceny za porcję, a nie według przewidywanego działania. Ceny pochodzą z kart z 3.10.2026, a cena za porcję to cena opakowania podzielona przez liczbę porcji z karty.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Kolagen rybi w porcji | Kwas hialuronowy | Witamina C | Biotyna | Porcje | Cena | Cena za porcję | Dla kogo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kolagen rybi + kwas hialuronowy, 90 kapsułek (karty 98 i 75) | niepotwierdzone: 1000 mg wg tabeli w opisie, 1100 mg wg zdjęcia (2 kapsułki) | 100 mg | brak | brak | 45 | 29,99 zł | 0,67 zł | Gdy wolisz kapsułki i niski koszt porcji, nie potrzebujesz witaminy C w produkcie i nie unikasz wołowiny (otoczka z żelatyny wołowej); po potwierdzeniu etykiety |
| Marine Collagen Pro+ 200 g, wariant naturalny | niepotwierdzone: 8190 mg wg tabeli w opisie, 5317,5 mg wg zdjęcia (10 g proszku) | 100 mg | 80 mg (100% RWS) | 2500 µg | 20 | 69,99 zł | 3,50 zł | Gdy wolisz proszek bez otoczki z żelatyny, z witaminą C i biotyną w jednej porcji i akceptujesz wyższy koszt porcji; jedno opakowanie na 20 dni; po potwierdzeniu etykiety |
| Wielopak 2x Marine Collagen Pro+ 200 g, wariant bezsmakowy | niepotwierdzone: 8190 mg wg tabeli w opisie (10 g proszku); zdjęcia tej linii: patrz karta 76 | 100 mg | 80 mg (100% RWS) | 2500 µg | 40 | 135,79 zł | 3,39 zł | Gdy ten proszek już stosujesz i planujesz na ponad 20 dni; około 10 groszy tańszy za porcję niż pojedyncze opakowanie; po potwierdzeniu etykiety |
Wszystkie cztery produkty w kategorii mają kolagen rybi jako składnik czynny. Skład proszku obejmuje także kwas cytrynowy, aromat, gumę guar, sukralozę i barwnik z czerwieni buraczanej, a w kapsułkach poza kolagenem i kwasem hialuronowym jest otoczka z żelatyny wołowej i wody [5]. Karty 75 i 98 podają ten sam skład, tę samą cenę i ten sam kod końcowy w adresie karty, więc w tabeli to jeden wiersz.
Alergia na ryby, żelatyna wołowa, ciąża i wiek: komu nie polecamy kolagenu rybiego?
Przy alergii na ryby nie stosuj tych produktów: karty 98 i 148 zabraniają tego wprost (karta 98 także przy alergii na owoce morza), a karty 75 i 76 nakazują konsultację z lekarzem przed użyciem [5]. W badaniu Sakaguchi i współautorów z 2000 roku przeciwciała IgE przeciw żelatynie z rybich skór (kolagen typu I) miało 3 z 10 dzieci z alergią na ryby oraz 5 z 15 pacjentów z atopowym zapaleniem skóry uczulonych na mięso ryb; reaktywność krzyżowa między żelatyną rybią i wołową była niewielka [10]. Przy objawach alergii, takich jak swędzenie, wysypka czy ból brzucha, przerwij stosowanie i skontaktuj się z lekarzem; przy duszności albo obrzęku twarzy lub gardła wezwij pomoc pod numerem 112.
Karty 75 i 98 wymieniają otoczkę kapsułki z żelatyny wołowej, a karta 98 jednocześnie podaje, że produkt jest bez kolagenu wieprzowego ani bydlęcego i zawiera wyłącznie kolagen rybi. Oba zdania pogodzi tylko odczytanie: kolagen czynny jest rybi, otoczka wołowa. Osobom unikającym wołowiny polecamy więc proszek, w którego składzie z kart nie ma żelatyny, choć zawiera sukralozę, a według kart może zawierać śladowe ilości mleka, soi, orzeszków ziemnych, innych orzechów, sezamu, owsa, jaj i skorupiaków (podobne ostrzeżenie o możliwych śladach mają karty kapsułek) [5].
Według kart karta 98 nie dopuszcza stosowania w ciąży, przy karmieniu piersią i u dzieci; karta 76 wyłącza także osoby poniżej 18. roku życia oraz ciążę i karmienie, chyba że lekarz zaleci inaczej; karty 75 i 148 zalecają konsultację w ciąży i przy karmieniu, a karta 75 zaznacza, że produkt nie jest przeznaczony dla dzieci [5]. Przy chorobach przewlekłych i stałych lekach skonsultuj stosowanie z lekarzem. Biotyna może zakłócać niektóre badania laboratoryjne: w badaniu Li i współautorów z 2017 roku u 6 zdrowych dorosłych 10 mg biotyny dziennie przez 7 dni powodowało zakłócenia w 9 z 23 testów wykorzystujących biotynę, a w żadnym z 14 testów bez biotyny, ale badanie nie określa ryzyka przy 2,5 mg z porcji proszku [11]. Przed pobraniem krwi poinformuj lekarza i laboratorium o preparacie i jego dawce; karta 76 też to zaleca [5].
Jak stosować kolagen rybi i jak długo oceniać stosowanie?
Kapsułki przyjmuj według karty: dwie dziennie, popijając wodą, najlepiej na czczo lub przed posiłkiem; to zalecenie producenta, a nie wynik badania [5]. Proszek rozpuść w 200–250 ml wody (jedna miarka, około 10 g, raz dziennie; karta 76 podaje 200–300 ml, karta 148 200–250 ml); karta 76 odradza płyny cieplejsze niż 40 °C, a karta 148 wrzątek i mleko [5]. Nie zwiększaj porcji, bo karty zabraniają jej przekraczania, a w proszku jest też 2500 µg biotyny.
Pu opisuje interwencje trwające 2–12 tygodni, a de Miranda odnosi wniosek do 90 dni [2][1]; w podgrupie ocenianej po 6 tygodniach autorzy nie stwierdzili korzyści dla elastyczności (p = 0,05), co nie jest uniwersalną granicą czasu [2]. Przytoczone materiały nie pozwalają ocenić bezpieczeństwa stosowania przez wiele miesięcy. Po treningu kolagen nie zastępuje posiłku; o jedzeniu i piciu po wysiłku piszemy w poradniku o regeneracji po treningu.
Kolagen rybi Promaker
Najczęściej zadawane pytania
Czy kolagen rybi jest dla wegetarian i wegan?
Weganie i wegetarianie, którzy nie jedzą ryb, powinni go unikać, bo składnikiem czynnym jest kolagen z ryb [5]. Osoby, które jedzą ryby, ale nie mięso lądowe, mogą rozważyć proszek, ponieważ kapsułki mają otoczkę z żelatyny wołowej [5].
Czy rozpuszczać proszek w gorącej kawie?
Nie zalecamy. Karta proszku odradza płyny cieplejsze niż 40 °C, a karta wielopaku wrzątek i mleko, a stabilności peptydów w gorących napojach nie znaleźliśmy w źródłach tego wpisu [5]. Rozpuszczaj go w wodzie.
Ile kalorii ma porcja kolagenu?
Karta wielopaku podaje około 36 kcal w porcji 10 g proszku [5]. Karty nie podają wartości energetycznej kapsułek.
Czy kolagen rybi ma skutki uboczne?
W badaniu Kima z 2018 roku, trwającym 12 tygodni, żaden z uczestników nie zgłosił objawów związanych z preparatem [7]. Głównym ryzykiem jest alergia u osób uczulonych na ryby [10]. Bezpieczeństwo przy dłuższym stosowaniu nie było oceniane w źródłach tego wpisu.
Ile kolagenu rybiego dziennie?
Dla kolagenu nie ustalono referencyjnej wartości spożycia (RWS) [5]. W badaniach skórnych z tabeli Pu dawki wynosiły najczęściej 2,5–10 g dziennie [2], a porcja z kart Promaker to 2 kapsułki albo 10 g proszku, przy czym gramy kolagenu w porcji są niepotwierdzone z powodu rozbieżnych deklaracji (opisano wyżej) [5]. Przy produkcie stosuj porcję z karty i nie przekraczaj jej.
Podsumowanie
- Kolagen rybi to hydrolizat typu I; przewagi nad wołowym lub wieprzowym nie wykazano, a jedyne znalezione bezpośrednie porównanie dotyczyło krwi pięciu mężczyzn [6][2].
- Wyniki zbiorcze metaanaliz skórnych (19, 23 i 26 badań) sugerują korzyści (Pu: interwencje 2–12 tygodni, de Miranda: wniosek dla 90 dni), lecz skuteczność pozostaje niepewna: Myung i Park 2025 nie znaleźli istotnych korzyści w badaniach wysokiej jakości ani bez finansowania firm farmaceutycznych [1][2][3].
- Kolagen i kwas hialuronowy nie mają oświadczeń UE; witamina C i biotyna mają, gdy porcja jest co najmniej ich źródłem [4].
- Cena za porcję: kapsułki 0,67 zł, proszek z witaminą C i biotyną 3,50 zł (w wielopaku 3,39 zł); gramy kolagenu w porcji są niepotwierdzone (kapsułki 1000 vs 1100 mg, proszek 8190 vs 5317,5 mg), więc potwierdź etykietę przed zakupem [5].
- Przy alergii na ryby nie stosuj tych produktów; kapsułki mają otoczkę z żelatyny wołowej [5][10].
Źródła
- de Miranda R.B., Weimer P., Rossi R.C., Effects of hydrolyzed collagen supplementation on skin aging: a systematic review and meta-analysis, International Journal of Dermatology, 2021; 60(12): 1449–1461 (19 badań randomizowanych z podwójnie ślepą próbą, 1125 osób w wieku 20–70 lat, 95% kobiet; lepsze nawilżenie, elastyczność i mniej zmarszczek niż po placebo; w streszczeniu nie podano dawek ani finansowania badań włączonych). DOI: 10.1111/ijd.15518
- Pu S.Y., Huang Y.L., Pu C.M. i wsp., Effects of Oral Collagen for Skin Anti-Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis, Nutrients, 2023; 15(9): 2080 (26 badań randomizowanych, 1721 uczestników, suplementacja 2–12 tygodni; źródło kolagenu: ryby 14 badań, wół 1, świnia 2, kurczak 1, bez informacji 9 (badanie mogło obejmować więcej niż jedno źródło); dawki w tabeli badań od 372 mg do 12 g; poprawa nawilżenia i elastyczności p < 0,00001; elastyczność bez istotnych różnic między źródłami, p = 0,21; w podgrupie po 6 tygodniach bez korzyści dla elastyczności, p = 0,05; ryzyko błędu m.in. brakujące dane wynikowe w 13 badaniach; autorzy bez konfliktu interesów, potrzebne większe badania). DOI: 10.3390/nu15092080
- Myung S.K., Park Y., Effects of Collagen Supplements on Skin Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials, American Journal of Medicine, 2025; 138(9): 1264–1277 (23 badania randomizowane, 1474 uczestników; analiza zbiorcza: poprawa nawilżenia, elastyczności i zmarszczek; podgrupy: badania bez finansowania firm farmaceutycznych bez efektu, finansowane przez nie z efektem istotnym; badania wysokiej jakości bez istotnego efektu, niskiej jakości z poprawą elastyczności; wniosek autorów: obecnie brak dowodów klinicznych na zapobieganie lub leczenie starzenia skóry). DOI: 10.1016/j.amjmed.2025.04.034; PMID 40324552
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż odnoszące się do zmniejszania ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci (oświadczenia dla witaminy C i biotyny cytowane dosłownie; warunek: żywność będąca przynajmniej źródłem danej witaminy w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1924/2006; w tekście pierwotnym słowo kolagen występuje wyłącznie w oświadczeniach o witaminie C, słów kwas hialuronowy brak). eur-lex.europa.eu
- Karty produktów Promaker (skład, porcja, alergeny, sposób użycia, środki ostrożności, ceny), sklep promaker.eu, odczyt 3.10.2026 (API sklepu, GET, oraz strony kart): karta 75 (29,99 zł), karta 98 (29,99 zł), karta 76 (69,99 zł), karta 148 (135,79 zł); sklep promaker.eu
- Ohara H., Matsumoto H., Ito K., Iwai K., Sato K., Comparison of quantity and structures of hydroxyproline-containing peptides in human blood after oral ingestion of gelatin hydrolysates from different sources, Journal of Agricultural and Food Chemistry, 2007; 55(4): 1532–1535 (badanie jednostronnie ślepe, naprzemienne, 5 zdrowych mężczyzn po 12 godzinach postu, jednorazowo hydrolizat żelatyny typu I z rybich łusek, rybiej skóry albo skóry wieprzowej (dawka nie jest podana w abstrakcie, pełnego tekstu nie sprawdzono); pomiar hydroksyproliny i jej peptydów przez 24 godziny; pole pod krzywą wyższe po łuskach niż po skórze wieprzowej; bez pomiarów skóry; bez kolagenu wołowego). DOI: 10.1021/jf062834s
- Kim D.U., Chung H.C., Choi J., Sakai Y., Lee B.Y., Oral Intake of Low-Molecular-Weight Collagen Peptide Improves Hydration, Elasticity, and Wrinkling in Human Skin: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study, Nutrients, 2018; 10(7): 826 (64 kobiety w wieku 40–60 lat ze skórą po fotostarzeniu wg pełnego tekstu PMC6073484, 1000 mg dziennie niskocząsteczkowego peptydu kolagenowego ze skóry sumika Pangasius albo placebo, 12 tygodni; wyższe nawilżenie po 6 i 12 tygodniach, poprawa zmarszczek, w elastyczności 2 z 3 parametrów wyższe niż po placebo; bez objawów niepożądanych; autorzy z firm Newtree i Jellice, bez zewnętrznego finansowania, bez deklarowanego konfliktu interesów). DOI: 10.3390/nu10070826
- Patel D.P., Swink S.M., Castelo-Soccio L., A Review of the Use of Biotin for Hair Loss, Skin Appendage Disorders, 2017; 3(3): 166–169 (przegląd opisów przypadków i badań z PubMed; 18 opisanych przypadków poprawy po biotynie, wszystkie u osób z chorobą powodującą słaby wzrost włosów lub paznokci; brak wystarczających dowodów na korzyść u osób zdrowych). DOI: 10.1159/000462981
- Oe M., Sakai S., Yoshida H. i wsp., Oral hyaluronan relieves wrinkles: a double-blinded, placebo-controlled study over a 12-week period, Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 2017; 10: 267–273 (60 Japończyków w wieku 22–59 lat ze zmarszczkami (analizowano 50), 120 mg dziennie hialuronianu 2 tys. lub 300 tys. Da albo placebo, 12 tygodni; zmiana wskaźnika objętości zmarszczek po 8 tygodniach istotnie mniejsza niż po placebo tylko dla 300 tys. Da (p = 0,046), dla 2 tys. Da p = 0,052; sześciu z siedmiu autorów z firmy Kewpie, producenta hialuronianu). DOI: 10.2147/CCID.S141845
- Sakaguchi M., Toda M., Ebihara T. i wsp., IgE antibody to fish gelatin (type I collagen) in patients with fish allergy, Journal of Allergy and Clinical Immunology, 2000; 106(3): 579–584 (IgE przeciw żelatynie z rybich skór: 3 z 10 dzieci z alergią na ryby, 2 z 2 z alergią na ryby i żelatynę wołową, 5 z 15 pacjentów z atopowym zapaleniem skóry i IgE przeciw mięsu ryb; reaktywność krzyżowa między żelatynami różnych ryb, niewielka między rybią i wołową; badanie małe). DOI: 10.1067/mai.2000.108499
- Li D., Radulescu A., Shrestha R.T. i wsp., Association of Biotin Ingestion With Performance of Hormone and Nonhormone Assays in Healthy Adults, JAMA, 2017; 318(12): 1150–1160 (badanie nierandomizowane, 6 zdrowych dorosłych, 10 mg biotyny dziennie przez 7 dni, bez oceny dawki 2,5 mg; zakłócenia w 9 z 23 testów z biotyną i streptawidyną, w żadnym z 14 testów bez nich; badanie wstępne). DOI: 10.1001/jama.2017.13705
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu promaker.eu.