Kategorie

Przejdź do sklepu

Kolagen rybi do picia: proszek czy kapsułki, ile brać i jak wybrać produkt?

Kolagen rybi zimą: kobieta po treningu miesza proszek w szklance wody w jasnej kuchni, obok grejpfrut i pomarańcze; obok proszek Marine Collagen Pro+ i kapsułki kolagenu Promaker

Kolagen rybi do picia to hydrolizat kolagenu typu I, czyli białko rozłożone enzymatycznie na krótkie peptydy rozpuszczalne w wodzie; proszek rozpuszczasz w 200–300 ml wody i pijesz raz dziennie, a w badaniach skórnych podawano zwykle 2,5–10 g peptydów dziennie, u sportowców z bólem stawów 5–10 g [2][6][7]. Do tego zakresu zbliża się porcja proszku: Marine Collagen Pro+ PROMAKER ma 5,3 g kolagenu rybiego według zdjęcia etykiety albo 8,2 g według opisu karty, a Artha Flex PROMAKER 10 g kolagenu w 20 g (karta nie podaje źródła kolagenu), natomiast 2 kapsułki Kolagen Rybi dają ok. 1 g [5]. Skuteczność pozostaje niepewna: w metaanalizie Myunga i Park z 2025 roku badania wysokiej jakości i badania bez finansowania przemysłu nie wykazały istotnych korzyści, produktów PROMAKER nie badano, a sam kolagen nie ma oświadczenia zdrowotnego w UE (mają je witamina C i biotyna) [3][4][5]. Przy alergii na ryby nie sięgaj po produkty z kolagenem rybim [11].

Niżej: proszek czy kapsułki, ile gramów i kiedy pić, badania, oświadczenia UE, tabela kosztu 1 g kolagenu i komu nie polecamy. Produkty znajdziesz w kategorii wsparcie włosów, skóry i paznokci w sklepie PROMAKER; składy i ceny pochodzą z kart produktów z 20 października 2026 roku.

Najkrótsze odpowiedzi

  • Proszek czy kapsułki? Proszek, jeśli chcesz w porcji ilość kolagenu z zakresu badanych dawek (ok. 5–10 g); kapsułki, jeśli wolisz wygodę i wystarczy Ci ok. 1 g dziennie; skuteczności produktów PROMAKER nie badano [2][3][5].
  • Ile kolagenu dziennie? W badaniach skórnych zwykle 2,5–10 g, u sportowców z bólem stawów 5–10 g; przy produkcie trzymaj się porcji z karty [2][6][7].
  • Proszek z witaminą C i biotyną: Marine Collagen Pro+ PROMAKER: kolagen rybi (5 317,5 mg według etykiety albo 8 190 mg według opisu karty) z 80 mg witaminy C, 2 500 µg biotyny i 100 mg kwasu hialuronowego, 20 porcji po 3,50 zł [5].
  • Proszek z kolagenem i składnikami stawowymi: Artha Flex PROMAKER w proszku: 10 g kolagenu z glukozaminą, chondroityną, MSM i 30 mg witaminy C, 20 porcji po 3,00 zł [5].


Regeneracja stawów Promaker Artha Flex 400g

Regeneracja stawów Promaker Artha Flex 400g

PomarańczaIce Tea BrzoskwiniaTruskawkaWiśnia
59,99 zł
Kup teraz

Kolagen rybi do picia: w proszku czy w kapsułkach?

Proszek daje w jednej porcji od ok. 5,3 do 10 g kolagenu, czyli ilość z zakresu dawek badanych preparatów, a kapsułki ok. 1 g dziennie, więc o wyborze decyduje ilość kolagenu, cena grama i wygoda [2][5]. Według kart PROMAKER miarka 20 g Artha Flex ma 10 000 mg kolagenu, porcja 10 g Marine Collagen Pro+ 8 190 mg kolagenu rybiego według tabeli w opisie albo 5 317,5 mg według zdjęcia etykiety, a 2 kapsułki Kolagen Rybi 1 000 mg kolagenu rybiego typu I według opisu albo 1 100 mg według zdjęcia butelki [5]. Dojście kapsułkami do 2,5 g wymagałoby ok. 5 kapsułek, a karta zakazuje przekraczania porcji, więc kapsułki to mała dawka w wygodnej formie [2][5].

Wybierz proszek, gdy chcesz ok. 5–10 g kolagenu w porcji, wolisz kolagen z witaminą C (a w Marine Collagen Pro+ także z biotyną) w jednej szklance albo unikasz otoczki z żelatyny wołowej. Wybierz kapsułki, gdy nie chcesz nic rozpuszczać, bierzesz suplementy w podróży albo wystarczy Ci ok. 1 g dziennie za 29,99 zł na 45 dni (cena promocyjna, regularna 34,99 zł) [5].

Ile kolagenu brać dziennie i kiedy go pić?

W badaniach u osób aktywnych podawano 5–10 g peptydów kolagenowych dziennie, a w badaniach skórnych zwykle 2,5–10 g; to dawki badanych preparatów, a nie dowód działania produktów PROMAKER [2][6][7]. Przy produkcie przyjmuj porcję z karty i nie zwiększaj jej, bo w Marine Collagen Pro+ jest też 2 500 µg biotyny [5]. W badaniu Clarka i wsp. z 2008 roku 147 zawodników bez choroby stawów piło przez 24 tygodnie 10 g hydrolizatu kolagenu w 25 ml płynu albo placebo; w analizie 97 osób ból przy chodzeniu zmniejszył się o 1,11 wobec 0,46 punktu w wizualnej skali analogowej (VAS, na której badany zaznacza natężenie bólu; p = 0,007) [6]. Zdzieblik i wsp. w 2017 roku podawali 139 młodym, aktywnym osobom z czynnościowym bólem kolana 5 g peptydów albo placebo przez 12 tygodni: ból podczas aktywności zmniejszył się o 19,5 wobec 13,9 punktu VAS (p = 0,046), ból w spoczynku bez istotnej różnicy (p = 0,209) [7].

Plan dnia dla osoby trenującej według kart produktów (to zalecenia producenta, nie wynik badań): Marine Collagen Pro+ rozpuść w 200–300 ml wody poniżej 40 °C i wypij rano na czczo lub 30 minut przed posiłkiem; Artha Flex (20 g w 200 ml wody) pij rano na czczo, a w dni treningowe karta proponuje 30–60 minut przed wysiłkiem; kapsułki popij wodą rano na czczo, obie naraz albo rano i wieczorem; nie rozpuszczaj proszku w gorącej kawie ani herbacie [5]. Przewagi żadnej z tych pór dla porcji produktów PROMAKER nie wykazano.

Co badano: skóra, stawy, włosy i paznokcie

Badania dotyczą głównie skóry i bólu stawów u osób aktywnych; dla włosów i paznokci brakuje wystarczających, wiarygodnych dowodów dla kolagenu rybiego i produktów PROMAKER. W metaanalizie de Mirandy i wsp. z 2021 roku 19 badań randomizowanych (1 125 osób w wieku 20–70 lat, 95% kobiet) hydrolizat kolagenu poprawiał nawilżenie i elastyczność skóry oraz zmniejszał zmarszczki wobec placebo [1]. W metaanalizie Pu i wsp. z 2023 roku (26 badań, 1 721 osób, dawki zwykle 2,5–10 g) poprawę nawilżenia i elastyczności potwierdzono statystycznie (p < 0,00001) [2].

Ograniczenia tych badań podajemy raz: uczestniczkami były prawie wyłącznie kobiety, badania były krótkie, część miała współautorów z firm produkujących peptydy, a w metaanalizie Myunga i Park z 2025 roku (23 badania, 1 474 uczestników) badania bez finansowania przemysłu i badania wysokiej jakości nie wykazały istotnych korzyści [3][10]. Przegląd Khatri i wsp. z 2021 roku (15 badań randomizowanych) wskazał, że kolagen z treningiem dawał korzystne wyniki głównie w zmniejszaniu bólu i poprawie funkcji stawów; badanych preparatów nie ma w sklepie, więc wyników nie przenosimy na produkty PROMAKER, a dawki z badań służą tylko do porównania ilości kolagenu w porcji [8]. Dowody dla glukozaminy, chondroityny i MSM z Artha Flex omawiamy we wpisie o kolagenie na stawy. Dla włosów przegląd Patel i wsp. z 2017 roku znalazł 18 opisów przypadków poprawy po biotynie, wszystkie u osób z chorobą; utrzymujące się wypadanie włosów wymaga diagnozy u lekarza [13].

Które oświadczenia zdrowotne UE dotyczą kolagenu do picia?

Żadne dla samego kolagenu: EFSA oceniła w 2011 roku wniosek o oświadczenie dla hydrolizatu kolagenu i utrzymania stawów, a w wykazie dopuszczonych oświadczeń z rozporządzenia 432/2012 nie ma kolagenu ani kwasu hialuronowego [4][9]. Są natomiast oświadczenia dla witamin dodanych do proszków PROMAKER. Dla witaminy C obowiązuje między innymi brzmienie:

Witamina C pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania skóry [4]

To samo brzmienie rozporządzenie podaje dla chrząstki, kości, naczyń krwionośnych, dziąseł i zębów, a dla biotyny dopuszcza: biotyna pomaga zachować zdrowe włosy oraz biotyna pomaga zachować zdrową skórę [4]. Marine Collagen Pro+ ma 80 mg witaminy C i 2 500 µg biotyny, Artha Flex 30 mg witaminy C; kapsułki tych witamin nie zawierają [5]. Oświadczenia dotyczą samych witamin, a nie kolagenu ani całego preparatu, i żadne z nich nie dotyczy paznokci [4]. Kwas hialuronowy (100 mg w porcji) oświadczenia nie ma. Jeśli łączysz proszek z multiwitaminą, sprawdź sumy w tabeli łączenia witamin i minerałów, a kobietom polecamy też wpis o suplementacji dla kobiet.

Ile kosztuje 1 g kolagenu: porównanie proszku i kapsułek PROMAKER

Najniższy koszt grama kolagenu w tym zestawieniu ma Artha Flex (0,30 zł); w Marine Collagen Pro+ gram kosztuje 0,43 zł przy wartości z opisu karty albo 0,66 zł przy wartości z etykiety, a w kapsułkach 0,67 zł albo 0,61 zł [5]. Karty Marine Collagen Pro+ i Kolagen Rybi podają w opisie i na zdjęciu etykiety różne ilości kolagenu, więc oba przeliczenia traktuj jako warunkowe, a przed zakupem potwierdź aktualną etykietę w obsłudze sklepu [5].

Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Kolagen do picia i w kapsułkach PROMAKER: porcja, kolagen, dodatki, cena porcji i koszt 1 g kolagenu (karty i ceny z 20.10.2026)
Produkt Forma i porcja Kolagen w porcji Dodatki Cena porcji Koszt 1 g kolagenu Dla kogo
Marine Collagen Pro+ 200 g proszek, 10 g w 200–300 ml wody, 20 porcji nierozstrzygnięte: 8 190 mg wg opisu karty albo 5 317,5 mg wg etykiety witamina C 80 mg, biotyna 2 500 µg, kwas hialuronowy 100 mg 3,50 zł 0,43 zł albo 0,66 zł (zależnie od wartości) kolagen z witaminą C i biotyną w jednej porcji
Artha Flex 400 g proszek, 20 g w 200 ml wody, 20 porcji 10 000 mg glukozamina 1 500 mg, chondroityna 1 600 mg, MSM 1 600 mg, kwas hialuronowy 30 mg, witamina C 30 mg, B6 1 mg 3,00 zł 0,30 zł kolagen z glukozaminą, chondroityną i MSM w jednej porcji
Kolagen Rybi 90 kaps. kapsułki, 2 dziennie, 45 porcji nierozstrzygnięte: 1 000 mg wg opisu karty albo 1 100 mg wg etykiety kwas hialuronowy 100 mg; otoczka z żelatyny wołowej 0,67 zł (cena promocyjna) 0,67 zł albo 0,61 zł (zależnie od wartości) wygoda, mała dawka
Kolagen + Kwas Hialuronowy 90 kaps. kapsułki, 2 dziennie, 45 porcji 1 000 mg wg karty (ten sam produkt, etykieta butelki 1 100 mg) kwas hialuronowy 100 mg; otoczka z żelatyny wołowej 0,67 zł (cena promocyjna) 0,67 zł albo 0,61 zł jak wyżej, ten sam skład

Jeśli chcesz w porcji ilość kolagenu z zakresu badanych dawek (ok. 5–10 g), wybierz proszek: Marine Collagen Pro+, gdy zależy Ci na witaminie C i biotynie w tej samej porcji, albo Artha Flex, gdy chcesz kolagen razem z glukozaminą, chondroityną i MSM (karty wyżej); skuteczności tych mieszanek nie badano [3][5]. Jeśli wolisz wygodę i wystarczy Ci ok. 1 g dziennie, wybierz kapsułki Kolagen Rybi albo Kolagen + Kwas Hialuronowy. Pełną ofertę zestawisz w kategorii kolagen na promaker.eu.

Alergia na ryby, żelatyna wołowa, ciąża i wiek: komu nie polecamy kolagenu rybiego?

Przy alergii na ryby nie stosuj produktów z kolagenem rybim: karta Kolagen + Kwas Hialuronowy zabrania tego wprost (także przy alergii na owoce morza), a karty Kolagen Rybi i Marine Collagen Pro+ nakazują konsultację z lekarzem [5]. W badaniu Sakaguchi i wsp. z 2000 roku przeciwciała IgE przeciw żelatynie z rybich skór (kolagen typu I) miało 3 z 10 dzieci z alergią na ryby oraz 5 z 15 pacjentów z atopowym zapaleniem skóry uczulonych na mięso ryb [11]. Przy swędzeniu, wysypce czy bólu brzucha przerwij stosowanie i skontaktuj się z lekarzem; przy duszności albo obrzęku twarzy lub gardła wezwij pomoc pod numerem 112. Glukozamina w Artha Flex może pochodzić ze skorupiaków, a karta zaleca konsultację przy lekach przeciwzakrzepowych i przeciwcukrzycowych [5]. Przy chorobach przewlekłych i stałych lekach skonsultuj stosowanie każdego z tych produktów z lekarzem; karta Kolagen + Kwas Hialuronowy zaleca to wprost [5].

Kapsułki mają otoczkę z żelatyny wołowej, więc osobom unikającym wołowiny polecamy Marine Collagen Pro+; proszki zawierają sukralozę, a wszystkie cztery produkty mogą według kart zawierać śladowe ilości mleka, soi, orzeszków ziemnych, innych orzechów, sezamu, owsa, jaj i skorupiaków [5]. Karta Kolagen + Kwas Hialuronowy nie dopuszcza stosowania w ciąży, przy karmieniu piersią i u dzieci; Marine Collagen Pro+ wyłącza osoby poniżej 18 lat oraz ciążę i karmienie, chyba że lekarz zaleci inaczej; Kolagen Rybi i Artha Flex wymagają konsultacji w ciąży i przy karmieniu, a Kolagen Rybi nie jest dla dzieci [5]. Biotyna może zakłócać badania laboratoryjne (Li i wsp., 2017: 10 mg dziennie przez 7 dni zakłócało 9 z 23 testów wykorzystujących biotynę u 6 zdrowych dorosłych); przed pobraniem krwi poinformuj lekarza o dawce 2,5 mg z porcji proszku [5][12].

Najczęściej zadawane pytania

Czy kolagen rybi jest dla wegetarian i wegan?

Nie: składnikiem czynnym jest kolagen z ryb, a kapsułki mają otoczkę z żelatyny wołowej [5]. Osoby jedzące ryby, ale nie mięso lądowe, mogą wybrać Marine Collagen Pro+.

Czy kolagen do picia liczy się do dziennego białka?

Tak, deklarowane białko wlicza się do spożytej ilości: porcja Artha Flex ma według karty 9 g białka [5]. Kolagen jest jednak białkiem niższej jakości: w przeglądzie Khatri i wsp. peptydy kolagenowe nie zwiększały syntezy białek mięśniowych tak jak białko wyższej jakości o tej samej ilości azotu, więc nie zastępuje pełnowartościowych źródeł białka [8].

Czy można pić kolagen razem z kawą?

Nie w gorącej: karta Marine Collagen Pro+ odradza płyny powyżej 40 °C [5]. Rozpuść proszek w wodzie lub chłodnym napoju, a kawę wypij osobno.

Czy kolagen rybi ma skutki uboczne?

W 12-tygodniowym badaniu Kima i wsp. żadna uczestniczka nie zgłosiła objawów związanych z preparatem; głównym ryzykiem pozostaje alergia u osób uczulonych na ryby [10][11]. Przytoczone badania nie ustalają bezpieczeństwa długotrwałego stosowania konkretnych mieszanek PROMAKER ani bezpieczeństwa dla wszystkich grup użytkowników.

Ile kalorii ma porcja kolagenu do picia?

Karta Artha Flex podaje 56,8 kcal, 5,2 g węglowodanów i 1 600 mg soli w porcji 20 g; karty Marine Collagen Pro+ i kapsułek nie podają wartości energetycznej [5].

Podsumowanie

  • Proszek daje ok. 5–10 g kolagenu w porcji (Artha Flex 10 g, Marine Collagen Pro+ 5,3 g według etykiety albo 8,2 g według opisu karty) za 3,00–3,50 zł, kapsułki ok. 1 g za 0,67 zł; gram kolagenu kosztuje od 0,30 zł (Artha Flex) do 0,67 zł (kapsułki według opisu karty) [5].
  • Dawki z badań: skóra 2,5–10 g, sportowcy z bólem stawów 5–10 g dziennie; skuteczność dla skóry pozostaje niepewna (Myung i Park 2025), a produktów PROMAKER nie badano [2][3][6][7].
  • Pory picia z kart (rano na czczo, przy Artha Flex w dni treningowe także przed wysiłkiem) to zalecenia producenta; przewagi żadnej pory nie wykazano [5].
  • Kolagen i kwas hialuronowy nie mają oświadczeń UE; mają je witamina C i biotyna [4].
  • Przy alergii na ryby nie stosuj produktów z kolagenem rybim; kapsułki mają żelatynę wołową; ograniczenia w ciąży, przy karmieniu i u dzieci różnią się między kartami (sekcja o bezpieczeństwie) [5][11].

Źródła

  1. de Miranda R.B., Weimer P., Rossi R.C., 2021, Effects of hydrolyzed collagen supplementation on skin aging: a systematic review and meta-analysis, International Journal of Dermatology, 60(12): 1449–1461 (19 badań randomizowanych z podwójnie ślepą próbą, 1 125 osób w wieku 20–70 lat, 95% kobiet; lepsze nawilżenie, elastyczność i mniej zmarszczek niż po placebo; w streszczeniu brak dawek). DOI: 10.1111/ijd.15518
  2. Pu S.Y., Huang Y.L., Pu C.M. i wsp., 2023, Effects of Oral Collagen for Skin Anti-Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis, Nutrients, 15(9): 2080 (26 badań randomizowanych, 1 721 uczestników, suplementacja 2–12 tygodni; dawki w tabeli badań od 372 mg do 12 g, zwykle 2,5–10 g; poprawa nawilżenia i elastyczności p < 0,00001; elastyczność bez istotnych różnic między źródłami kolagenu, p = 0,21; w podgrupie po 6 tygodniach bez korzyści dla elastyczności, p = 0,05; brakujące dane wynikowe w 13 badaniach). DOI: 10.3390/nu15092080
  3. Myung S.K., Park Y., 2025, Effects of Collagen Supplements on Skin Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials, American Journal of Medicine, 138(9): 1264–1277 (23 badania randomizowane, 1 474 uczestników; zbiorczo poprawa nawilżenia, elastyczności i zmarszczek; badania bez finansowania przemysłu i badania wysokiej jakości bez istotnego efektu). DOI: 10.1016/j.amjmed.2025.04.034
  4. Komisja Europejska, 2012, Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, Dz.Urz. UE L 136 (witamina C: pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania skóry, chrząstki, kości, naczyń krwionośnych, dziąseł i zębów; biotyna: pomaga zachować zdrowe włosy, pomaga zachować zdrową skórę; warunek: żywność będąca przynajmniej źródłem danej witaminy; w wykazie brak oświadczeń dla kolagenu i kwasu hialuronowego). eur-lex.europa.eu
  5. Karty produktów PROMAKER, sklep promaker.eu, odczyt API (GET) i stron kart 20.10.2026: Marine Collagen Pro+ 200 g (porcja 10 g w 200–300 ml wody poniżej 40 °C, rano na czczo lub 30 minut przed posiłkiem, 20 porcji; tabela w opisie: kolagen rybi 8 190 mg, kwas hialuronowy 100 mg, witamina C 80 mg, biotyna 2 500 µg; zdjęcie etykiety wariantu naturalnego: 5 317,5 mg kolagenu; nie poniżej 18 lat, w ciąży i podczas karmienia, chyba że lekarz zaleci inaczej; przy alergii na ryby konsultacja; 69,99 zł), Artha Flex 400 g (porcja 20 g w 200 ml wody, 20 porcji; kolagen 10 000 mg, MSM 1 600 mg, chondroityna 1 600 mg, glukozamina 1 500 mg, kwas hialuronowy 30 mg, witamina C 30 mg, witamina B6 1 mg; 56,8 kcal, 9 g białka, 5,2 g węglowodanów, sól 1 600 mg; rano na czczo lub 30 minut przed posiłkiem, w dni treningowe 30–60 minut przed wysiłkiem; ostrożność przy alergii na skorupiaki, konsultacja przy lekach przeciwzakrzepowych i przeciwcukrzycowych, w ciąży i podczas karmienia; 59,99 zł), Kolagen Rybi 90 kaps. (2 kapsułki: kolagen rybi typu I 1 000 mg, kwas hialuronowy 100 mg; zdjęcie butelki: 1 100 mg; 45 porcji; rano na czczo lub 30 minut przed posiłkiem, obie kapsułki naraz albo rano i wieczorem; otoczka z żelatyny wołowej; nie dla dzieci; w ciąży i podczas karmienia konsultacja; przy alergii na ryby konsultacja; 29,99 zł, cena promocyjna, regularna 34,99 zł), Kolagen + Kwas Hialuronowy 90 kaps. (ten sam skład i porcja; nie w ciąży, podczas karmienia i u dzieci; nie przy alergii na ryby i owoce morza; przy lekach i chorobach przewlekłych konsultacja z lekarzem; 29,99 zł, cena promocyjna, regularna 34,99 zł); wszystkie karty: możliwe śladowe ilości mleka, soi, orzeszków ziemnych, innych orzechów, sezamu, owsa, jaj i skorupiaków; sklep promaker.eu
  6. Clark K.L., Sebastianelli W., Flechsenhar K.R. i wsp., 2008, 24-Week study on the use of collagen hydrolysate as a dietary supplement in athletes with activity-related joint pain, Current Medical Research and Opinion, 24(5): 1485–1496 (147 zawodników drużyn uczelnianych i klubowych bez choroby stawów, 72 mężczyzn i 75 kobiet; 25 ml płynu z 10 g hydrolizatu kolagenu albo placebo przez 24 tygodnie; dane 97 osób do analizy; ból przy chodzeniu w wizualnej skali analogowej (VAS) −1,11 wobec −0,46 punktu, p = 0,007; ból w spoczynku w ocenie lekarza −1,37 wobec −0,90, p = 0,025; autorzy wskazują ograniczenia wielkości badania). DOI: 10.1185/030079908X291967
  7. Zdzieblik D., Oesser S., Gollhofer A., König D., 2017, Improvement of activity-related knee joint discomfort following supplementation of specific collagen peptides, Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 42(6): 588–595 (139 młodych, aktywnych osób z czynnościowym bólem kolana; 5 g peptydów kolagenowych dziennie albo placebo przez 12 tygodni; ból podczas aktywności 19,5 wobec 13,9 punktu VAS, p = 0,046; ból w spoczynku bez istotnej różnicy, p = 0,209; ruchomość bez zmian). DOI: 10.1139/apnm-2016-0390
  8. Khatri M., Naughton R.J., Clifford T., Harper L.D., Corr L., 2021, The effects of collagen peptide supplementation on body composition, collagen synthesis, and recovery from joint injury and exercise: a systematic review, Amino Acids, 53(10): 1493–1506 (przegląd systematyczny 15 badań randomizowanych, 12 u osób rekreacyjnie trenujących; kolagen z treningiem najkorzystniejszy dla bólu i funkcji stawów; 15 g peptydów dziennie podnosiło syntezę kolagenu, bez istotnego wpływu na syntezę białek mięśniowych wobec białka o wyższej jakości i tej samej ilości azotu; potrzebne większe badania). DOI: 10.1007/s00726-021-03072-x
  9. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies, 2011, Scientific Opinion on the substantiation of a health claim related to collagen hydrolysate and maintenance of joints pursuant to Article 13(5) of Regulation (EC) No 1924/2006, EFSA Journal, 9(7): 2291 (ocena wniosku o oświadczenie dla hydrolizatu kolagenu i utrzymania stawów; oświadczenie nie znalazło się w wykazie dopuszczonych z rozporządzenia 432/2012). DOI: 10.2903/j.efsa.2011.2291
  10. Kim D.U., Chung H.C., Choi J., Sakai Y., Lee B.Y., 2018, Oral Intake of Low-Molecular-Weight Collagen Peptide Improves Hydration, Elasticity, and Wrinkling in Human Skin: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study, Nutrients, 10(7): 826 (64 kobiety w wieku 40–60 lat ze skórą po fotostarzeniu, 1 000 mg dziennie niskocząsteczkowego peptydu kolagenowego ze skóry sumika albo placebo, 12 tygodni; wyższe nawilżenie po 6 i 12 tygodniach, poprawa zmarszczek, w elastyczności 2 z 3 parametrów; bez objawów niepożądanych; autorzy z firm Newtree i Jellice). DOI: 10.3390/nu10070826
  11. Sakaguchi M., Toda M., Ebihara T. i wsp., 2000, IgE antibody to fish gelatin (type I collagen) in patients with fish allergy, Journal of Allergy and Clinical Immunology, 106(3): 579–584 (IgE przeciw żelatynie z rybich skór: 3 z 10 dzieci z alergią na ryby, 5 z 15 pacjentów z atopowym zapaleniem skóry i IgE przeciw mięsu ryb; niewielka reaktywność krzyżowa między żelatyną rybią i wołową; badanie małe). DOI: 10.1067/mai.2000.108499
  12. Li D., Radulescu A., Shrestha R.T. i wsp., 2017, Association of Biotin Ingestion With Performance of Hormone and Nonhormone Assays in Healthy Adults, JAMA, 318(12): 1150–1160 (6 zdrowych dorosłych, 10 mg biotyny dziennie przez 7 dni; zakłócenia w 9 z 23 testów wykorzystujących biotynę, w żadnym z 14 testów bez niej; bez oceny dawki 2,5 mg). DOI: 10.1001/jama.2017.13705
  13. Patel D.P., Swink S.M., Castelo-Soccio L., 2017, A Review of the Use of Biotin for Hair Loss, Skin Appendage Disorders, 3(3): 166–169 (18 opisów przypadków poprawy po biotynie, wszystkie u osób z chorobą powodującą słaby wzrost włosów lub paznokci; brak dowodów na korzyść u osób zdrowych). DOI: 10.1159/000462981

Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu promaker.eu.