Maślan sodu a tycie: czy tuczy i czego nie obiecujemy
Czy maślan sodu tuczy? Nie ma dowodów, że tak. Kapsułka zawiera 500 mg maślanu sodu, w tym 337,5 mg kwasu masłowego; ta ilość kwasu masłowego odpowiada w naszym obliczeniu ok. 2 kcal, czyli ok. 0,1% wartości referencyjnej 2000 kcal [1][3][4]. To szacunek dla jednego składnika, nie wyliczona wartość energetyczna całej kapsułki. W przytoczonych badaniach u ludzi nie opisano sygnału wzrostu masy ciała, ale próby nie rozstrzygają wpływu porcji 500 mg u zdrowych dorosłych [6][7][8][9]. Wyniki na myszach nie przenoszą się na ludzi [10]. Pojedyncza zmiana na wadze nie przesądza o wpływie suplementu, bo masa ciała naturalnie waha się między dniami [12].
Spis treści
- Czy maślan sodu tuczy? Kalorie w porcji
- Co mówią badania u ludzi o masie ciała
- Dlaczego wyniki na myszach nie dotyczą Ciebie
- Dlaczego waga może się zmienić na początku stosowania
- Maślan sodu na redukcji: czego nie obiecujemy
- Jak stosować według etykiety i kto powinien zapytać lekarza
- Najczęściej zadawane pytania
- Podsumowanie
- Źródła
Polecamy: maślan sodu PROMAKER
- Jeśli chcesz sprawdzić, czy maślan Ci odpowiada, wybierz Sodium Butyrate PRO+ 90 kapsułek: 1 kapsułka dziennie z 500 mg maślanu sodu, 29,99 zł za 90 dni, ok. 0,33 zł za dzień [1].
- Jeśli stosujesz maślan dłużej i liczysz koszt dnia, wybierz Maślan Sodu 200 kapsułek: ten sam skład i ta sama porcja, 59,99 zł za 200 dni, ok. 0,30 zł za dzień [2].
Czy maślan sodu tuczy? Kalorie w porcji
Oszacowana energia z deklarowanej ilości kwasu masłowego jest zbyt mała, by sama istotnie zmieniała dzienny bilans energetyczny; wartości energetycznej całej kapsułki nie znamy. Według kart obu produktów 1 kapsułka zawiera 500 mg maślanu sodu, w tym 337,5 mg kwasu masłowego [1][2]. Ciepło spalania kwasu masłowego to 2183,5 kJ na mol przy masie molowej 88,1 g, czyli ok. 24,8 kJ (5,9 kcal) na gram [3]. To całkowita energia chemiczna związku, więc organizm nie uzyska z niego więcej. Z 0,3375 g kwasu masłowego wychodzi ok. 8,4 kJ, czyli ok. 2 kcal (przeliczenie własne, szacunek tylko dla kwasu masłowego) [3]. Dla porównania wartość referencyjna spożycia energii dla dorosłego to 2000 kcal na dzień [4]. Karta nie podaje masy otoczki kapsułki (stearyna palmowa, żelatyna wołowa), więc nie podajemy kaloryczności całej kapsułki [1].
Jeśli chcesz zrozumieć, od czego naprawdę zależy masa ciała, przeczytaj nasz tekst o tym, czym jest deficyt kaloryczny. Co wiadomo o maślanie i jak go brać, opisujemy we wpisie maślan sodu: na co i jak stosować.
Co mówią badania u ludzi o masie ciała
W przytoczonych badaniach u ludzi nie opisano sygnału wzrostu masy ciała po maślanie sodu, ale próby nie rozstrzygają wpływu porcji 500 mg u zdrowych dorosłych. Przegląd Coppoli i wsp. zebrał dane przedkliniczne i kliniczne o maślanie i otyłości; autorzy piszą, że brakuje badań z randomizacją, które potwierdzałyby skuteczność maślanu w zaburzeniach metabolicznych [5]. Każde badanie z tabeli miało inny protokół i inny główny cel, więc opisujemy je osobno i podajemy, czy masa ciała była raportowanym punktem końcowym. Porcja produktów PROMAKER (500 mg dziennie) różni się od dawek z badań i nie była w nich oceniana.
Na telefonie przesuń tabelę w bok.
| Badanie | Populacja | Dawka i czas | Masa ciała jako punkt końcowy i wynik |
|---|---|---|---|
| Bouter i wsp., 2018 [7] | 19 mężczyzn: 9 szczupłych i 10 z zespołem metabolicznym, bez grupy placebo | 4 g maślanu sodu dziennie przez 4 tygodnie | masa nie była głównym celem (cel: wrażliwość na insulinę); BMI podano w tabeli charakterystyki: 22,1 i 21,9 oraz 33,2 i 33,1 przed i po |
| Roshanravan i wsp., 2017 [6] | 60 dorosłych z cukrzycą typu 2, 4 grupy, w tym placebo | 600 mg maślanu sodu dziennie przez 45 dni (osobno lub z inuliną) | masa nie była głównym celem (cel: glikemia, lipidy, GLP-1); streszczenie nie podaje masy ciała; obwód talii zmalał w grupach z inuliną i z połączeniem, a dla samego maślanu streszczenie nie podaje takiej zmiany |
| Amiri i wsp., 2025 [8] | 50 dorosłych z otyłością, placebo, obie grupy na diecie niskokalorycznej | 600 mg maślanu sodu dziennie przez 8 tygodni | masę, BMI i obwód talii mierzono i raportowano; w grupie z maślanem opisano istotny spadek; maślan oceniano jako dodatek do diety niskokalorycznej, więc badanie nie pozwala ustalić jego wpływu bez ograniczenia energii |
| Coppola i wsp., 2022 [9] | 54 dzieci w wieku 5 do 17 lat z otyłością, leczonych w ośrodku, placebo | 20 mg na kg masy ciała dziennie przez 6 miesięcy, razem ze standardowym leczeniem | BMI był głównym punktem końcowym; spadek wskaźnika BMI o co najmniej 0,25 SD u 96% dzieci z maślanem i 56% z placebo |
Żadne z tych badań nie dotyczyło zdrowych dorosłych, którzy biorą jedną kapsułkę dziennie bez zmiany diety. Wynik u dzieci dotyczy leczenia otyłości pod opieką lekarzy i dawki liczonej od masy ciała, a produkty PROMAKER nie są przeznaczone dla dzieci [1][9].
Dlaczego wyniki na myszach nie dotyczą Ciebie
Wyniki na myszach nie dotyczą ludzi, bo w tych doświadczeniach podawano zupełnie inne ilości maślanu, w innej diecie i u innego gatunku. W badaniu Gao i wsp. myszy na diecie wysokotłuszczowej dostawały maślan sodu jako 5% masy paszy [10]. Nie rozwinęła się u nich otyłość ani insulinooporność, u myszy już otyłych zmalała ilość tkanki tłuszczowej, a autorzy łączyli to z większym wydatkiem energii [10]. To badanie pokazuje mechanizm u zwierząt, ale nie mówi, co zrobi kapsułka 500 mg u człowieka. Badanie Boutera i wsp. pokazuje tę różnicę: u ludzi z zespołem metabolicznym 4 g dziennie przez 4 tygodnie nie poprawiło wrażliwości na insulinę, a BMI się nie zmieniło [7].
Dlaczego waga może się zmienić na początku stosowania
Pojedyncza zmiana na wadze nie przesądza o wpływie suplementu, bo masa ciała naturalnie waha się między dniami. Badanie [12] opisywało średnie wahania masy, ale nie dotyczyło rozpoczynania maślanu: w dużym europejskim programie utrzymania masy ciała masa ciała wahała się w ciągu tygodnia średnio o 0,35%, z przyrostem w weekend i spadkiem w tygodniu [12]. W okresie Bożego Narodzenia uczestnicy przybrali średnio 1,35% masy i w kolejnych miesiącach nie odrobili tego w całości [12]. Przy wadze 80 kg to ok. 0,3 kg wahania tygodniowo i ok. 1,1 kg po świętach (przeliczenie własne).
Ważąc się, porównuj średnią z kilku dni o tej samej porze, a nie pojedynczy pomiar. Jeśli po rozpoczęciu suplementu masz nudności lub inne dolegliwości z brzucha, które się utrzymują, przerwij stosowanie i porozmawiaj z lekarzem. W badaniu u dzieci 2 osoby zgłosiły w pierwszym miesiącu przejściowe łagodne nudności i ból głowy [9].
Maślan sodu na redukcji: czego nie obiecujemy
Na redukcji maślan sodu nie zastąpi deficytu kalorii i nie obiecujemy, że pomoże schudnąć. Maślan nie ma dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych w UE, ani o masie ciała, ani o jelitach [11]. W badaniu dorosłych z otyłością maślan oceniano jako dodatek do diety niskokalorycznej, więc nie da się z niego ustalić wpływu maślanu bez ograniczenia energii [8]. Jeśli jesteś na redukcji i chcesz stosować maślan, traktuj go jako osobny suplement, a deficyt kalorii planuj niezależnie od niego. Suplementy stosowane przy odchudzaniu porównujemy w tekście suplementy na redukcję.
Oba produkty PROMAKER mają ten sam skład: maślan sodu w mikrokapsułkach z otoczką ze stearyny palmowej, w kapsułce z żelatyny wołowej [1][2]. Różnią się liczbą porcji i ceną: 90 kapsułek kosztuje 29,99 zł (ok. 0,33 zł za dzień), a 200 kapsułek 59,99 zł (ok. 0,30 zł za dzień), ceny z 10.11.2026 [1][2]. Jeśli chcesz zacząć od mniejszego opakowania, wybierz Sodium Butyrate PRO+ 90 kaps.; jeśli stosujesz maślan dłużej, Maślan Sodu 200 kaps. wychodzi taniej na dzień. Maślan na tle innych suplementów omawiamy w porównaniu suplementów na jelita, a połączenie z berberyną we wpisie berberyna i maślan sodu na trawienie. Wszystkie produkty z tej grupy znajdziesz w kategorii trawienie.
Jak stosować według etykiety i kto powinien zapytać lekarza
Według etykiety bierz 1 kapsułkę dziennie, w trakcie posiłku lub zaraz po nim, popijając szklanką wody, i nie przekraczaj tej porcji [1][2]. Karta Maślan Sodu 200 kaps. radzi unikać popijania gorącymi napojami [2]. Ostrzeżenia z kart:
- Sodium Butyrate PRO+ 90 kaps.: nie dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią; przy lekach, chorobach przewodu pokarmowego, chorobach nerek lub diecie niskosodowej najpierw konsultacja z lekarzem [1].
- Maślan Sodu 200 kaps.: w ciąży, podczas karmienia piersią, przy lekach lub problemach zdrowotnych najpierw konsultacja z lekarzem [2].
- Oba produkty zawierają żelatynę wołową, więc nie są dla wegan i wegetarian; mogą zawierać mleko, soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, owies, jaja i skorupiaki [1][2].
Suplement diety nie zastępuje zróżnicowanej diety [1][2]. Jeśli masz nagłą, niewyjaśnioną zmianę masy ciała, zgłoś się do lekarza zamiast szukać przyczyny w suplemencie.
Produkty opisane w artykule
Najczęściej zadawane pytania
Czy po maślanie sodu się tyje?
Dostępne, niejednorodne próby nie dostarczają dowodu na wzrost masy ciała po maślanie; badano dorosłych z cukrzycą typu 2, z zespołem metabolicznym lub z otyłością na diecie oraz dzieci z otyłością w leczeniu [6][7][8][9]. Żadna nie badała porcji 500 mg u zdrowych dorosłych. Osobno: 337,5 mg kwasu masłowego z porcji odpowiada w obliczeniu ok. 2 kcal, ale to nie jest wartość energetyczna całej kapsułki [1][3].
Czy maślan sodu pomaga schudnąć?
Nie obiecujemy tego. Maślan nie ma oświadczeń zdrowotnych w UE, a w badaniu dorosłych z otyłością maślan (600 mg dziennie) był dodatkiem do diety niskokalorycznej, więc nie wiadomo, jak działa bez ograniczenia energii [8][11].
Ile kalorii ma kapsułka maślanu sodu?
Nie znamy wartości energetycznej całej kapsułki, bo karta nie podaje masy otoczki [1]. Sam deklarowany kwas masłowy (337,5 mg) odpowiada w obliczeniu z ciepła spalania ok. 2 kcal [1][3].
Czy maślan sodu można brać na diecie redukcyjnej?
Tak, według etykiety 1 kapsułka dziennie z posiłkiem [1][2]. Na diecie niskosodowej karta Sodium Butyrate PRO+ zaleca najpierw konsultację z lekarzem [1].
Czym różnią się opakowania 90 i 200 kapsułek?
Tylko liczbą porcji i ceną; skład i porcja są te same. 200 kapsułek wychodzi ok. 0,30 zł za dzień, a 90 kapsułek ok. 0,33 zł [1][2].
Czy wyniki badań na myszach coś mówią o ludziach?
Pokazują mechanizm u zwierząt przy maślanie jako 5% paszy, ale nie przenoszą się na ludzi i kapsułkę 500 mg [10]. U ludzi z zespołem metabolicznym 4 g dziennie nie zmieniło BMI [7].
Podsumowanie
- Kwas masłowy z porcji (337,5 mg) to w obliczeniu ok. 2 kcal, za mało, by sam istotnie zmieniał dzienny bilans; wartości całej kapsułki nie znamy [1][3].
- W przytoczonych badaniach u ludzi nie opisano sygnału wzrostu masy, ale nie rozstrzygają one wpływu porcji 500 mg u zdrowych dorosłych; spadki dotyczyły maślanu jako dodatku do diety albo leczenia dzieci [6][7][8][9].
- Maślan nie ma oświadczeń zdrowotnych w UE, więc nie obiecujemy działania na wagę ani na jelita [11].
- Sodium Butyrate PRO+ 90 kaps. i Maślan Sodu 200 kaps. mają ten sam skład; większe opakowanie jest tańsze na dzień [1][2].
Źródła
- Karta produktu PROMAKER Sodium Butyrate PRO+ 90 kapsułek (ID 109), promaker.eu, odczyt strony 10.11.2026 (1 kapsułka dziennie = 500 mg maślanu sodu, w tym 337,5 mg kwasu masłowego; z posiłkiem lub zaraz po nim, ze szklanką wody; składniki: maślan sodu w mikrokapsułkach, otoczka stearyna palmowa, kapsułka żelatyna wołowa, woda oczyszczona; nie dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących; leki, choroby przewodu pokarmowego, nerek, dieta niskosodowa: konsultacja z lekarzem; alergeny; dostępny; cena 29,99 zł; 29,99 zł / 90 = 0,33 zł, przeliczenie własne). promaker.eu – Sodium Butyrate PRO+ 90 kaps.
- Karta produktu PROMAKER Maślan Sodu 200 kapsułek (ID 119), promaker.eu, odczyt strony 10.11.2026 (1 kapsułka dziennie = 500 mg maślanu sodu, w tym 337,5 mg kwasu masłowego; w trakcie posiłku lub zaraz po nim, ok. 200 ml wody, bez gorących napojów; skład jak w ID 109; ciąża, karmienie, leki, problemy zdrowotne: konsultacja z lekarzem; alergeny; dostępny; cena 59,99 zł; 59,99 zł / 200 = 0,30 zł, przeliczenie własne). promaker.eu – Maślan Sodu 200 kaps.
- NIST Chemistry WebBook, SRD 69, b.d., Butanoic acid, dane termochemiczne fazy ciekłej, dostęp 10.11.2026 (entalpia spalania cieczy −2183,5 ± 0,59 kJ/mol, Lebedeva 1964; masa molowa 88,1051 g/mol; 2183,5 / 88,1 = 24,8 kJ/g = 5,9 kcal/g; 0,3375 g × 24,8 kJ/g = 8,4 kJ = 2,0 kcal, przeliczenia własne). webbook.nist.gov
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, załącznik XIII część B (wartość referencyjna spożycia energii dla dorosłego: 8400 kJ / 2000 kcal). eur-lex.europa.eu
- Coppola S., Avagliano C., Calignano A., Berni Canani R., 2021, The Protective Role of Butyrate against Obesity and Obesity-Related Diseases, Molecules, 26(3): 682 (przegląd danych przedklinicznych i klinicznych; we wnioskach autorzy wskazują brak badań z randomizacją potwierdzających skuteczność maślanu w zaburzeniach metabolicznych). DOI: 10.3390/molecules26030682
- Roshanravan N., Mahdavi R., Alizadeh E. i wsp., 2017, Effect of Butyrate and Inulin Supplementation on Glycemic Status, Lipid Profile and Glucagon-Like Peptide 1 Level in Patients with Type 2 Diabetes: A Randomized Double-Blind, Placebo-Controlled Trial, Hormone and Metabolic Research, 49(11): 886–891 (60 pacjentów z cukrzycą typu 2, 45 dni; maślan sodu, inulina, połączenie lub placebo; główne punkty końcowe: glikemia, lipidy, GLP-1; masy ciała streszczenie nie podaje; obwód talii zmniejszył się istotnie w grupach z inuliną i z połączeniem). DOI: 10.1055/s-0043-119089
- Bouter K., Bakker G.J., Levin E. i wsp., 2018, Differential metabolic effects of oral butyrate treatment in lean versus metabolic syndrome subjects, Clinical and Translational Gastroenterology, 9(5): 155 (badanie pilotażowe bez placebo, 9 szczupłych mężczyzn i 10 z zespołem metabolicznym; 4 g maślanu sodu dziennie przez 4 tygodnie; wrażliwość na insulinę poprawiła się tylko u szczupłych; BMI przed i po: 22,1 i 21,9 oraz 33,2 i 33,1, tabela 1 pełnego tekstu; masa ciała nie była głównym punktem końcowym). DOI: 10.1038/s41424-018-0025-4
- Amiri P., Hosseini S.A., Saghafi-Asl M., Roshanravan N., Tootoonchian M., 2025, Expression of PGC-1α, PPAR-α and UCP1 genes, metabolic and anthropometric factors in response to sodium butyrate supplementation in patients with obesity: a triple-blind, randomized placebo-controlled clinical trial, European Journal of Clinical Nutrition, 79(3): 249–257 (50 dorosłych z otyłością; 600 mg maślanu sodu dziennie lub placebo, obie grupy z dietą niskokaloryczną, 8 tygodni; masa, BMI i obwód talii mierzone i raportowane; w grupie z maślanem istotny spadek; maślan oceniany jako dodatek do diety niskokalorycznej, brak ramienia bez ograniczenia kalorii, więc badanie nie pozwala ustalić wpływu maślanu bez ograniczenia energii). DOI: 10.1038/s41430-024-01512-x
- Coppola S., Nocerino R., Paparo L. i wsp., 2022, Therapeutic Effects of Butyrate on Pediatric Obesity: A Randomized Clinical Trial, JAMA Network Open, 5(12): e2244912 (54 dzieci w wieku 5–17 lat z otyłością; standardowe leczenie plus maślan sodu 20 mg/kg/d lub placebo przez 6 miesięcy; główny punkt końcowy: spadek BMI o co najmniej 0,25 SD, osiągnięty u 96% i 56%; przejściowe łagodne nudności i ból głowy u 2 pacjentów w pierwszym miesiącu). DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2022.44912
- Gao Z., Yin J., Zhang J. i wsp., 2009, Butyrate improves insulin sensitivity and increases energy expenditure in mice, Diabetes, 58(7): 1509–1517 (badanie na myszach C57BL/6J na diecie wysokotłuszczowej; maślan sodu 5% masy paszy; brak rozwoju otyłości i insulinooporności, większy wydatek energii). DOI: 10.2337/db08-1637
- Komisja Europejska, b.d., Rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych UE prowadzony na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, dostęp 10.11.2026 (brak dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego dla maślanu sodu i kwasu masłowego). ec.europa.eu
- Turicchi J., O'Driscoll R., Horgan G. i wsp., 2020, Weekly, seasonal and holiday body weight fluctuation patterns among individuals engaged in a European multi-centre behavioural weight loss maintenance intervention, PLoS One, 15(4): e0232152 (projekt NoHoW, uczestnicy programu utrzymania masy ciała, bez suplementacji maślanem; 1421 uczestników w analizie tygodniowej i 1062 w analizie świąt; wahania w tygodniu 0,35%, przyrost w okresie Bożego Narodzenia średnio 1,35%, nie w pełni odrobiony w kolejnych miesiącach). DOI: 10.1371/journal.pone.0232152