Czy cynk można brać z magnezem? Odstęp, dawki i leki
Tak, cynk i magnez można brać razem, także w jednej kapsułce i o tej samej porze: u zdrowych dorosłych przyjmujących niewielkie porcje nie ustalono wymogu ich rozdzielania, choć bezpośrednich badań takich dawek jest mało. Mniejsze wchłanianie magnezu wykazano przy 142 mg cynku dziennie, a przy 53 mg większe wydalanie i niższy bilans magnezu, czyli przy ilościach kilka razy większych niż porcje suplementów diety. Odstęp według ulotki wymagają antybiotyki z grup fluorochinolonów i tetracyklin, a jeśli bierzesz lewotyroksynę, sprawdź ulotkę swojego leku i sposób przyjmowania ustal z lekarzem lub farmaceutą. Pilnuj też sumy cynku: 25 mg dziennie to górny limit dla łącznego spożycia z dietą i suplementami, a nie dawka dla samego suplementu.
Poniżej znajdziesz dawki z badań, limity EFSA i propozycję niemieckiego instytutu BfR, przykład obliczenia oraz porcje z kart naszych produktów. Magnez w kapsułkach i preparaty z cynkiem znajdziesz w sklepie w kategorii minerały Promaker.
Spis treści
- Czy cynk blokuje wchłanianie magnezu?
- Czy trzeba robić odstęp między cynkiem a magnezem?
- Kiedy odstęp ma znaczenie? Leki i inne minerały
- Ile cynku i magnezu można brać razem? Limity
- Przykład obliczenia: dieta plus suplement
- Co mówi prawo UE o działaniu cynku i magnezu?
- Jaki produkt Promaker z cynkiem i magnezem wybrać?
- Najczęściej zadawane pytania
- Podsumowanie
- Źródła
Polecamy
- Cynk i magnez w jednej kapsułce, w małych dawkach: Multivitamin Complex PROMAKER: 7,5 mg cynku i 90 mg magnezu w kapsułce (karta produktu).
- Sam cynk: Zinc 15 mg PROMAKER, 15 mg cynku w kapsułce, karta zaleca 1 kapsułkę co 4 dni.
Formy magnezu porównujemy we wpisie magnez: jaką formę wybrać.
Czy cynk blokuje wchłanianie magnezu?
Przy niewielkich porcjach cynku z suplementów nie wykazano, że cynk istotnie blokuje wchłanianie magnezu. Mniejsze wchłanianie magnezu opisano przy 142 mg cynku dziennie, a gorszy bilans magnezu przy 53 i 142 mg. W badaniu Spencer i wsp. z 1994 roku trzy grupy dorosłych mężczyzn przebywających na oddziale metabolicznym otrzymywały 142 mg cynku dziennie w postaci siarczanu cynku; dla wszystkich grup łącznie wchłanianie i bilans magnezu wyraźnie się obniżyły [1]. W badaniu Nielsena i Milne’a z 2004 roku 25 kobiet po menopauzie najpierw przez 90 dni spożywało dietę z 3 mg cynku dziennie (na 2000 kcal), a po okresie wyrównawczym przez kolejne 90 dni dietę z 53 mg na 2000 kcal; przy wyższym spożyciu cynku rosło wydalanie magnezu z kałem i moczem, a bilans magnezu spadał [2].
Żadne z tych badań nie sprawdzało dawek rzędu 5–20 mg cynku, typowych dla suplementów, więc nie wiemy dokładnie, od jakiej ilości efekt staje się zauważalny. Wiemy natomiast, że porcje suplementów są kilkukrotnie mniejsze niż w obu badaniach. Tylko badanie z 142 mg mierzyło samo wchłanianie magnezu; w badaniu z 53 mg oceniano wydalanie i bilans.
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Źródło | Cynk dziennie | Czas i grupa | Co się stało z magnezem |
|---|---|---|---|
| Spencer i wsp., 1994 [1] | 142 mg (siarczan cynku) | 3 grupy dorosłych mężczyzn, badania bilansowe | niższe wchłanianie i bilans magnezu |
| Nielsen i Milne, 2004 [2] | 53 mg vs 3 mg na 2000 kcal diety (skład diety badawczej, nie próg interakcji) | 25 kobiet po menopauzie, 90 dni przy 3 mg, potem 90 dni przy 53 mg | większe wydalanie, niższy bilans magnezu |
| Promaker Multivitamin Complex (karta sklepu) | 7,5 mg w 1 kapsułce | porcja dzienna | nie badano; 90 mg magnezu w tej samej kapsułce |
Duże dawki cynku, rzędu kilkudziesięciu miligramów, stosuje się zwykle tylko z zalecenia lekarza przy potwierdzonym niedoborze. Jeśli przyjmujesz taką dawkę, zapytaj lekarza także o magnez, bo w badaniach Nielsena i Milne’a przy diecie z 53 mg cynku na 2000 kcal (wobec 3 mg) bilans magnezu był gorszy [2]; to skład diety badawczej, a nie ustalony próg interakcji.
Czy trzeba robić odstęp między cynkiem a magnezem?
U zdrowych dorosłych przyjmujących niewielkie porcje cynku (do kilkunastu miligramów) nie ustalono rutynowego wymogu rozdzielania cynku i magnezu. Opisane interakcje dotyczą 53–142 mg cynku dziennie [1][2], ale mniejszych dawek nie badano, więc danych jest mało. Nie ustalono też, jaki odstęp chroniłby przed interakcją przy dużych dawkach. Karty naszych jednoskładnikowych preparatów magnezu radzą nie łączyć ich w jednej porcji z dużą dawką cynku, wapnia lub żelaza; to ostrożnościowe zalecenie producenta, a nie wynik badań, i nie dotyczy niewielkich porcji cynku. Jeśli przyjmujesz dużą dawkę cynku z zalecenia lekarza albo leki wiążące minerały, sposób przyjmowania ustal z lekarzem lub farmaceutą.
Pora dnia zależy od produktu. Multiwitaminę karta zaleca rano lub w południe z posiłkiem. Porę samego magnezu, także przed i po treningu, omawiamy we wpisie kiedy brać magnez.
Kiedy odstęp ma znaczenie? Leki i inne minerały
Odstęp jest potrzebny przede wszystkim przy lekach, które cynk i magnez wiążą w przewodzie pokarmowym. Antybiotyki doustne z grup fluorochinolonów (np. cyprofloksacyna) i tetracyklin (np. doksycyklina) tworzą z jonami dwu- i trójwartościowymi trudno wchłanialne kompleksy. W badaniu Eljaaly’ego i wsp. z 2021 roku aż 74,5% z 47 hospitalizowanych pacjentów dostawało taki antybiotyk jednocześnie z preparatem zawierającym te jony, choć interakcja jest dobrze znana [5]. Dokładny odstęp podaje ulotka konkretnego antybiotyku i różni się między lekami.
Przy lekach na tarczycę sprawa wygląda podobnie. Przegląd systematyczny Wiesner, Gajewskiej i Paśko z 2021 roku (63 badania) wskazuje, że preparaty wapnia i żelaza zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny, a autorzy zalecają przyjmowanie ich 2–4 godziny po leku [6]. Dla cynku i magnezu przegląd nie podaje osobnego, ustalonego odstępu, a zalecenia dla wapnia i żelaza nie przenosimy na inne minerały. Jeśli bierzesz lewotyroksynę, sprawdź ulotkę swojego leku, a sposób przyjmowania preparatu z cynkiem lub magnezem ustal z lekarzem lub farmaceutą. Karty naszych produktów wymieniają też inne sytuacje wymagające konsultacji: choroby nerek, bisfosfoniany i leki moczopędne (magnez).
| Sytuacja | Czy rozdzielać | Na czym to opieramy |
|---|---|---|
| Niewielkie porcje cynku i magnezu, zdrowi dorośli | nie ustalono takiego wymogu | interakcję opisano przy 53–142 mg cynku [1][2] |
| Duża dawka cynku z zalecenia lekarza | ustal z lekarzem, zapytaj też o magnez | gorszy bilans magnezu przy 53 mg cynku na 2000 kcal diety [2] |
| Antybiotyk: fluorochinolon lub tetracyklina | tak, według ulotki leku | chelatacja przez jony wielowartościowe [5] |
| Lewotyroksyna | sprawdź ulotkę leku, sposób przyjmowania ustal z lekarzem lub farmaceutą | odstęp 2–4 h zalecany dla wapnia i żelaza; przegląd z 2021 roku nie podaje osobnego odstępu dla cynku i magnezu [6] |
| Osobny preparat żelaza lub wapnia | rozważ rozdzielenie | zalecenie z kart naszych produktów |
Ile cynku i magnezu można brać razem? Limity
Dla dorosłych górny tolerowany poziom spożycia (UL) cynku wynosi 25 mg dziennie łącznie z dietą i suplementami, a magnezu 250 mg dziennie z samych suplementów i żywności wzbogacanej [3]. UL to najwyższe dzienne spożycie, które przy długotrwałym stosowaniu nie powinno powodować działań niepożądanych; nie jest to dawka zalecana. Wartość dla cynku Komitet Naukowy ds. Żywności wyprowadził z około 50 mg dziennie, przy których nie obserwowano zaburzeń gospodarki miedzią, dzieląc ją przez 2 [3][9]. Limit magnezu obejmuje suplementy i żywność wzbogacaną, a nie obejmuje magnezu naturalnie obecnego w jedzeniu, bo ten nie wywołuje efektu, na którym oparto UL, czyli łagodnej biegunki [3].
Niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) w 2021 roku zaproponował, by dzienna porcja suplementu zawierała najwyżej 6,5 mg cynku, a produkty z więcej niż 3,5 mg miały ostrzeżenie, by nie łączyć ich z innymi suplementami cynku [4]. To propozycja krajowego instytutu, a nie wiążący przepis UE; wynika z tego, że część dorosłych mężczyzn już z samej diety dostarcza ilości bliskie limitowi [4].
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Wartość | Cynk | Magnez | Czego dotyczy |
|---|---|---|---|
| UL dla dorosłych (SCF/EFSA) [3] | 25 mg/d | 250 mg/d | cynk: łącznie dieta i suplementy; magnez: tylko suplementy i żywność wzbogacana |
| Propozycja BfR 2021 [4] | 6,5 mg w porcji | nie dotyczy tego wpisu | maksimum w dziennej porcji jednego suplementu |
| Zalecane spożycie, NIZP-PZH 2020 [9] | kobiety 8 mg, mężczyźni 11 mg | zob. poradnik o magnezie | łączne spożycie z całej diety |
Porcje i limity w tym wpisie dotyczą dorosłych. Dzieci i nastolatki mają niższe limity cynku, a suplementację dobiera się dla nich z lekarzem; nasze produkty z cynkiem są przeznaczone dla dorosłych. Zapotrzebowanie na cynk zależy od wieku i płci, a w ciąży i podczas karmienia rośnie. Pełną tabelę norm dla dzieci, nastolatków i dorosłych opisujemy we wpisie ile cynku dziennie. Formy magnezu i ich porcje porównujemy w poradniku jaki magnez wybrać.
Przykład obliczenia: dieta plus suplement
Żeby ocenić, czy mieścisz się w limicie cynku, dodaj cynk z diety do cynku z wszystkich suplementów. W niemieckim badaniu spożycia NVS II, na które powołuje się BfR, mediana spożycia cynku z diety wynosiła u dorosłych kobiet 8,6–9,5 mg, a u mężczyzn 10,4–12,3 mg dziennie, zależnie od wieku [4]. Mediana oznacza, że połowa osób je więcej.
- Kobieta z medianą 9 mg z diety i multiwitaminą z 7,5 mg cynku: razem ok. 16,5 mg, poniżej 25 mg.
- Mężczyzna z medianą 12 mg z diety i multiwitaminą z 7,5 mg cynku: razem ok. 19,5 mg, poniżej 25 mg.
- Mężczyzna z medianą 12 mg z diety i suplementem z 20 mg cynku w porcji: razem ok. 32 mg, powyżej 25 mg.
- Multiwitamina (7,5 mg) i suplement z 20 mg cynku jednocześnie: 27,5 mg z samych suplementów, jeszcze przed dietą.
To samo dotyczy magnezu: suplement z pełną porcją 250 mg magnezu i multiwitamina (90 mg) razem dają 340 mg magnezu z suplementów, więcej niż UL 250 mg [3]; do tej sumy dolicz też magnez z żywności wzbogacanej. Dlatego wybierz jeden produkt z magnezem, a nie kilka naraz.
Co mówi prawo UE o działaniu cynku i magnezu?
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 dopuszcza dla cynku i magnezu konkretne oświadczenia zdrowotne, pod warunkiem że produkt jest co najmniej źródłem składnika w rozumieniu załącznika do rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 [7]; przy suplementach diety przyjmuje się co najmniej 15% referencyjnej wartości spożycia (RWS) w zalecanej porcji dziennej, czyli 1,5 mg cynku lub 56,25 mg magnezu. Przykładowe dopuszczone brzmienia: cynk pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego; cynk pomaga w prawidłowej syntezie białka; cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi; magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia; magnez pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni; magnez pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego [7]. Te zdania opisują funkcje składników w organizmie, a nie efekt dodatkowej suplementacji u osoby bez niedoboru. Co z tego wynika przy wyborze boostera, opisujemy we wpisie booster testosteronu: czy działa i co powinien mieć w składzie.
Połączenie cynku, magnezu i witaminy B6 (znane jako ZMA) jest popularne w sporcie, ale badanie Wilborna i wsp. z 2004 roku nie potwierdziło korzyści. 42 mężczyzn trenujących siłowo przez 8 tygodni przyjmowało przed snem placebo albo preparat z 30 mg cynku, 450 mg magnezu i 11 mg witaminy B6 (oraz m.in. potasem); nie było różnic w składzie ciała, sile ani wytrzymałości, a w hormonach, oznaczonych u 26 uczestników, też nie [8]. Badanie sfinansował producent preparatu, a autorzy deklarowali niezależne zebranie i analizę danych. Dawki były wyższe niż w naszych produktach, więc wynik nie dotyczy bezpośrednio żadnego z nich.
Jaki produkt Promaker z cynkiem i magnezem wybrać?
Wybór zależy od tego, ile cynku i magnezu potrzebujesz i o jakiej porze chcesz je brać. Dane poniżej pochodzą z kart produktów w sklepie promaker.eu (odczyt 30.09.2026, Zinc 15 mg: 19.10.2026).
Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Produkt | Porcja dzienna | Cynk | Magnez | Inne składniki | Dla kogo |
|---|---|---|---|---|---|
| Multivitamin Complex | 1 kapsułka | 7,5 mg (cytrynian), 75% RWS | 90 mg (tlenek), 24% RWS | 12 witamin, żelazo 7 mg, miedź 0,5 mg | dorośli, u których ocena diety uzasadnia uzupełnienie witamin i minerałów, w tym małej ilości cynku i magnezu |
| Zinc 15 mg | 1 kapsułka co 4 dni | 15 mg (glukonian) w dniu przyjęcia, 150% RWS | brak | brak | osoby, które chcą samego cynku i liczą jego sumę z dietą |
Jeśli chcesz mieć cynk i magnez w jednej kapsułce w dawkach, które razem z przeciętną dietą mieszczą się w limitach, najprościej wybrać multiwitaminę. Jedna kapsułka dostarcza 7,5 mg cynku, 90 mg magnezu i 0,5 mg miedzi. Nadmiar cynku może zaburzać gospodarkę miedzią [3]; obecność miedzi w preparacie nie uzasadnia przekraczania UL cynku.
Jeśli potrzebujesz więcej magnezu niż w multiwitaminie, wybierz w kategorii Magnez preparat z porcją dzienną do 250 mg magnezu i nie łącz go z pełną porcją innego produktu zawierającego magnez.
Jeśli potrzebujesz samego cynku, Zinc 15 mg dostarcza 15 mg cynku w dniu przyjęcia; karta zaleca 1 kapsułkę co 4 dni, co daje średnio 3,75 mg na dobę. Do porównania z UL licz jednak dzień przyjęcia: 15 mg z kapsułki plus cynk z diety, tak jak w przykładzie wyżej.
ZMB6 Sleep Formula, która łączy w porcji 20 mg cynku, 250 mg magnezu i melatoninę 1 mg, nie polecamy: porcja dzienna (3 kapsułki) zawiera 7 mg witaminy B6 [11], a przyjmujemy maksimum 6 mg B6 w zalecanej porcji dziennej suplementu dla dorosłych, wskazane w uchwale nr 2/2024 Zespołu do spraw Suplementów Diety przy GIS z 10.09.2024 [10]. To maksimum z opinii Zespołu dotyczącej suplementów, a nie górny tolerowany poziom spożycia (UL): UL EFSA dla witaminy B6 wynosi 12 mg na dobę ze wszystkich źródeł [10]. Porcja ma przy tym trzy razy więcej cynku niż propozycja BfR [4], więc razem z dietą łatwo przekroczyć 25 mg.
Jeśli chcesz mieć cynk i magnez w jednej kapsułce w dawkach, które przy przeciętnej diecie mieszczą się w limitach, wybierz Multivitamin Complex. Jeśli potrzebujesz samego magnezu bez cynku i nie bierzesz innego preparatu z magnezem, wybierz osobny preparat z magnezem opisany wyżej, w porcji do 250 mg magnezu dziennie.
Inne połączenia witamin i minerałów, na przykład żelaza z wapniem, zestawiamy we wpisie jak łączyć witaminy i minerały. Pełną ofertę znajdziesz w sklepie z suplementami diety Promaker.
Cynk i magnez w małych dawkach: produkty Promaker
Najczęściej zadawane pytania
Jaki odstęp między cynkiem a magnezem?
Przy niewielkich porcjach u zdrowych dorosłych nie ustalono wymogu odstępu, a nie wiadomo też, jaki odstęp chroniłby przed interakcją przy dużych dawkach [1][2]. Odstęp jest natomiast potrzebny przy antybiotykach z grup fluorochinolonów i tetracyklin, według ulotki leku [5]. Przy lewotyroksynie sprawdź ulotkę swojego leku i sposób przyjmowania ustal z lekarzem lub farmaceutą [6].
Dlaczego mówi się, że nie należy brać magnezu z cynkiem?
Źródłem tej rady są badania, w których cynk w dawkach 53 i 142 mg dziennie pogarszał bilans magnezu [1][2]. To kilkukrotnie więcej niż porcja suplementu.
Czy mogę brać multiwitaminę z cynkiem i osobny preparat cynku?
Tylko po policzeniu sumy. Multivitamin Complex ma 7,5 mg cynku w kapsułce, więc dodatkowy suplement cynku razem z dietą i multiwitaminą łatwo zbliży się do limitu 25 mg dziennie [3]; policz tę sumę przed zakupem.
Czy cynk z magnezem można brać w ciąży?
Dawkowanie w ciąży i podczas karmienia ustala lekarz prowadzący.
Czy cynk z magnezem można brać codziennie?
Tak, jeśli suma cynku z diety i wszystkich suplementów nie przekracza 25 mg, a magnezu z suplementów i żywności wzbogacanej 250 mg dziennie [3]. Przy porcji cynku powyżej 3,5 mg BfR zaleca nie dokładać innych suplementów cynku [4].
Rano czy wieczorem?
Multiwitaminę karta zaleca rano lub w południe z posiłkiem. Porę przyjmowania preparatu z samym magnezem podaje jego karta, a ogólne zasady omawiamy we wpisie o tym, kiedy brać magnez.
Podsumowanie
- Zdrowi dorośli mogą brać niewielkie porcje cynku i magnezu razem; nie ustalono wymogu ich rozdzielania, choć bezpośrednich badań takich dawek jest mało. Mniejsze wchłanianie magnezu wykazano przy 142 mg cynku dziennie [1], a większe wydalanie i niższy bilans przy 53 mg [2].
- Odstęp jest potrzebny przy antybiotykach z grup fluorochinolonów i tetracyklin, według ulotki leku [5]; przy lewotyroksynie sprawdź ulotkę i sposób przyjmowania ustal z lekarzem lub farmaceutą [6].
- UL cynku to 25 mg dziennie łącznie z dietą, UL magnezu to 250 mg dziennie z suplementów i żywności wzbogacanej [3]; BfR proponuje najwyżej 6,5 mg cynku w porcji suplementu [4].
- Policz sumę: dieta plus wszystkie suplementy; nie łącz kilku produktów z cynkiem lub magnezem.
- Multivitamin Complex (7,5 mg cynku, 90 mg magnezu) mieści się w limitach przy przeciętnej diecie, natomiast preparaty z 20 mg cynku w porcji z przeciętną dietą mogą przekroczyć limit cynku.
Źródła
- Spencer H., Norris C., Williams D., 1994, Inhibitory effects of zinc on magnesium balance and magnesium absorption in man, Journal of the American College of Nutrition (3 grupy dorosłych mężczyzn na oddziale metabolicznym; 142 mg cynku dziennie jako siarczan przy spożyciu wapnia 230, 500 i 800 mg; łącznie istotny spadek wchłaniania i bilansu magnezu): doi.org
- Nielsen F.H., Milne D.B., 2004, A moderately high intake compared to a low intake of zinc depresses magnesium balance and alters indices of bone turnover in postmenopausal women, European Journal of Clinical Nutrition (25 kobiet po menopauzie; dieta z 3 mg cynku na 2000 kcal przez 90 dni, okres wyrównawczy, potem 53 mg przez 90 dni; przy 53 mg większe wydalanie i niższy bilans magnezu): doi.org
- European Food Safety Authority, 2006, Tolerable Upper Intake Levels for Vitamins and Minerals, zbiór opinii Komitetu Naukowego ds. Żywności (cynk, 2003: UL 25 mg/d dla dorosłych łącznie ze wszystkich źródeł, wyprowadzony z ok. 50 mg/d bez zmian w gospodarce miedzią i współczynnika 2; magnez, 2001: UL 250 mg/d z suplementów i żywności wzbogacanej, na podstawie łagodnej biegunki): efsa.europa.eu
- Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR), 2021, Höchstmengenvorschläge für Zink in Lebensmitteln inklusive Nahrungsergänzungsmitteln (propozycja maksimum 6,5 mg cynku w dziennej porcji suplementu; ostrzeżenie powyżej 3,5 mg; mediany spożycia z diety w badaniu NVS II: kobiety 8,6–9,5 mg, mężczyźni 10,4–12,3 mg dziennie): bfr.bund.de
- Eljaaly K., Helal A., Almandeel T., Algarni R., Alshehri S., 2021, Multivalent cations interactions with fluoroquinolones or tetracyclines: A cross-sectional study, Saudi Journal of Biological Sciences (47 hospitalizowanych dorosłych z doustnym fluorochinolonem lub tetracykliną i preparatem z jonami wielowartościowymi; 74,5% otrzymało je jednocześnie; interakcja przez chelatację): doi.org
- Wiesner A., Gajewska D., Paśko P., 2021, Levothyroxine Interactions with Food and Dietary Supplements: A Systematic Review, Pharmaceuticals (przegląd systematyczny 63 badań; wapń, żelazo, kawa, soja i błonnik zmniejszały wchłanianie lewotyroksyny; dla wapnia i żelaza zalecany odstęp 2–4 h po leku): doi.org
- Komisja Europejska, 2012, Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, Dziennik Urzędowy UE L 136 (oświadczenia dla cynku, magnezu, witaminy B6 i melatoniny; warunek: co najmniej źródło składnika, dla melatoniny 1 mg w porcji): eur-lex.europa.eu
- Wilborn C.D., Kerksick C.M., Campbell B.I. i wsp., 2004, Effects of Zinc Magnesium Aspartate (ZMA) Supplementation on Training Adaptations and Markers of Anabolism and Catabolism, Journal of the International Society of Sports Nutrition (42 mężczyzn trenujących siłowo; 30 mg cynku, 450 mg magnezu, 11 mg B6 lub placebo przed snem przez 8 tygodni; hormony oznaczone u 26 osób; brak różnic w hormonach, składzie ciała, sile i wytrzymałości; badanie finansowane przez Cytodyne Technologies): doi.org
- Jarosz M., Rychlik E., Stoś K., Charzewska J. (red.), 2020, Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH (RDA cynku: kobiety 8 mg, mężczyźni 11 mg dziennie; tabela UL cynku i magnezu): ncez.pzh.gov.pl
- Zespół do spraw Suplementów Diety przy Głównym Inspektorze Sanitarnym, 10.09.2024, Uchwała nr 2/2024 zmieniająca Uchwałę nr 18/2019 w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej maksymalnej dawki witaminy B6 w zalecanej dziennej porcji w suplementach diety (maksymalna ilość witaminy B6 w zalecanej dziennej porcji suplementów diety dla dorosłych: 6 mg; uzasadnienie przywołuje UL EFSA 2023 dla witaminy B6 na poziomie 12 mg na dobę dla dorosłych; to opinia Zespołu, a nie UL): gov.pl (uchwała), gov.pl (z uzasadnieniem)
- Karta produktu Promaker: Minerały Dobry Sen Promaker ZMB6 Sleep Formula 90 kaps. (ID 5: w porcji dziennej 3 kapsułek magnez 250 mg, cynk 20 mg, witamina B6 7 mg, melatonina 1 mg, ashwagandha 100 mg, GABA 100 mg, melisa 75 mg; 30 porcji), sklep promaker.eu, tabela wartości odżywczych z API sklepu, odczyt 3.11.2026.
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu promaker.eu.
