Kreatyna a cholesterol: czy podnosi LDL? Co pokazują badania
W badaniach z placebo kreatyna zwykle nie podnosiła LDL: w metaanalizie z 2026 roku (5 badań z placebo) różnica wyniosła +4,1 mg/dl przy przedziale od −2,6 do +10,7, czyli statystycznie nieistotnie [1]. Szerokość przedziału oznacza jednak, że niewielkiej zmiany w żadną stronę nie da się wykluczyć, a pewność dowodów autorzy ocenili jako niską [1]. Spadek cholesterolu całkowitego opisało badanie z 1996 roku, w którym było 34 osoby z cholesterolem powyżej 200 mg/dl; LDL się w nim nie zmienił [2].
Tu zajmujemy się wyłącznie lipidami (cholesterol całkowity, LDL, HDL, trójglicerydy) i tylko badaniami na ludziach. Ciśnienie i pracę serca opisujemy w tekście o kreatynie a sercu, a nerki, kreatyninę i inne działania niepożądane w tekście o skutkach ubocznych kreatyny.
Spis treści
Najkrótsze odpowiedzi
- Czy kreatyna podnosi LDL? W metaanalizie 2026 różnica wobec placebo wyniosła +4,1 mg/dl i była nieistotna statystycznie (przedział od −2,6 do +10,7) [1].
- Czy obniża cholesterol? Takie obniżenie zaobserwowano w jednym małym badaniu z 1996 roku; późniejsze badania go nie potwierdziły [2] [3] [4].
- Czy to dowód bezpieczeństwa lipidów? Nie: dowodów jest mało i są słabej pewności, a przy znanych zaburzeniach lipidowych decyzję podejmij z lekarzem [1].
- Kreatyna do treningu? CreaFuel Vit C+Q10 300 g: ponad 3 g kreatyny w porcji, ok. 1,17 zł [5]; Creatine PRO+ 500 g: ok. 0,40 zł za porcję [6].
Więcej produktów z tej grupy znajdziesz w kategorii sklepu: monohydrat kreatyny PROMAKER.
Czy kreatyna podnosi LDL?
Najpełniejszy obraz daje metaanaliza Gimenez i wsp. z 2026 roku, która zebrała 8 badań z placebo (ok. 224 osób, od 7 dni do 12 tygodni) [1]. Dla LDL policzono 5 badań: przy kreatynie wynik był średnio o 4,08 mg/dl wyższy niż przy placebo, ale przedział ufności od −2,55 do +10,70 obejmuje zero, więc różnicy nie uznano za istotną [1].
Na telefonie przesuń tabele w bok.
| Wskaźnik | Liczba badań | Różnica, mg/dl | Przedział ufności 95% | Wniosek |
|---|---|---|---|---|
| LDL | 5 | +4,08 | od −2,55 do +10,70 | nieistotna, pewność dowodów niska [1] |
| HDL | 5 | −0,68 | od −3,94 do +2,59 | nieistotna, pewność dowodów niska [1] |
| Cholesterol całkowity | 7 | +2,90 | od −7,44 do +13,24 | nieistotna, pewność dowodów bardzo niska [1] |
| Trójglicerydy | 6 | +7,95 | od −13,73 do +29,63 | nieistotna, pewność dowodów bardzo niska [1] |
Brak istotnej różnicy nie jest dowodem braku wpływu. Przy kilku niewielkich badaniach przedział jest szeroki: obejmuje zarówno spadek o kilka mg/dl, jak i wzrost o ponad 10 mg/dl. Autorzy ocenili pewność dowodów dla LDL i HDL jako niską, a dla cholesterolu całkowitego i trójglicerydów jako bardzo niską [1]. Wniosek jest więc ostrożny: w dostępnych badaniach nie widać szkodliwego wpływu kreatyny na LDL, ale zbadano to na niewielkiej grupie.
Co pokazują poszczególne badania na ludziach?
Poniżej cztery badania, które opisują lipidy po kreatynie u ludzi. Różnią się populacją, dawką i czasem, dlatego trudno je mechanicznie zsumować.
Na telefonie przesuń tabele w bok.
| Badanie | Uczestnicy | Kreatyna i czas | Wynik |
|---|---|---|---|
| Earnest 1996 [2] | 34 osoby (18 mężczyzn, 16 kobiet), 32–70 lat, cholesterol całkowity powyżej 200 mg/dl | według streszczenia 5 g cztery razy dziennie przez 5 dni, potem dwa razy dziennie przez 51 dni | niższy cholesterol całkowity, trójglicerydy i VLDL w grupie kreatyny; LDL i HDL bez istotnych zmian |
| Volek 2000 [4] | 19 zdrowych mężczyzn trenujących siłowo | 25 g dziennie przez tydzień, potem 5 g dziennie, razem 12 tygodni treningu siłowego | bez zmian cholesterolu całkowitego, HDL, LDL i trójglicerydów |
| Gualano 2008 [3] | 22 zdrowych mężczyzn, 18–35 lat, prawidłowy cholesterol | 0,3 g/kg dziennie przez tydzień, potem 0,15 g/kg dziennie przez 11 tygodni, z treningiem aerobowym | bez różnicy między grupami; zmiany HDL i trójglicerydów w obu grupach |
| Clarke 2025 [7] | 12 osób w wieku 50–64 lat, badanie krzyżowe | 5 g cztery razy dziennie przez 5 dni, potem 5 g dziennie przez 23 dni | niższe trójglicerydy; cholesterol całkowity, LDL i HDL bez istotnych zmian |
Badanie Earnesta z 1996 roku to jedyne z tych czterech, w którym spadły cholesterol całkowity i trójglicerydy; uczestnicy mieli wyjściowo cholesterol powyżej 200 mg/dl, a autorzy nazwali dane wstępnymi [2]. W kolejnych badaniach u osób z prawidłowym cholesterolem nie pojawiła się różnica między kreatyną a placebo [3] [4], a w metaanalizie z 2026 roku łączny wynik dla cholesterolu całkowitego był nieistotny [1]. Wszystkie te próby były niewielkie (od 12 do 34 osób), więc każda z osobna niewiele rozstrzyga.
Dlaczego wyniki się różnią?
Po pierwsze, uczestnicy byli różni: osoby z cholesterolem powyżej 200 mg/dl w badaniu Earnesta [2], zdrowi mężczyźni z prawidłowym cholesterolem u Gualano [3], trenujący siłowo u Voleka [4], starsi dorośli u Clarke i wsp. [7]. Po drugie, w badaniu z treningiem aerobowym HDL rósł, a trójglicerydy malały w obu grupach, także w grupie placebo, więc zmiany lipidów mógł wywołać sam ruch, a nie kreatyna [3]. Po trzecie, różniły się dawki i czas: od 7 dni do 12 tygodni, najczęściej z fazą ładowania ok. 20 g dziennie [1], czyli z dawkami większymi niż porcja 5 g z opakowania.
Autorzy metaanalizy zwracają też uwagę na różnice w metodach laboratoryjnych między badaniami z lat 1996–2025 i na to, że jedno kwalifikujące się badanie nie zostało pozyskane [1].
Co z trójglicerydami i HDL?
Trójglicerydy spadły po kreatynie w badaniu Earnesta (o ok. 23% po 4 tygodniach) [2] i w pilotażowym badaniu 12 starszych osób (z ok. 99,8 do 83,8 mg/dl po 4 tygodniach) [7]. Badania Voleka i Gualano nie pokazały różnicy między grupami [4] [3], a w metaanalizie łączny wynik dla trójglicerydów był nieistotny i przy kreatynie o 7,95 mg/dl wyższy niż przy placebo, przy bardzo niskiej pewności dowodów [1]. Nie ma więc podstaw, by mówić, że kreatyna obniża trójglicerydy. HDL w metaanalizie praktycznie się nie różnił (−0,68 mg/dl) [1].
Kiedy zrobić lipidogram i porozmawiać z lekarzem?
Kreatyna jest suplementem dla zdrowych dorosłych aktywnych fizycznie i nie leczy ani nie reguluje cholesterolu. Jeśli masz rozpoznane zaburzenia lipidowe, przyjmujesz leki na cholesterol lub chorujesz na serce, skonsultuj kreatynę z lekarzem: w metaanalizie byli też pacjenci kardiologiczni, ale dowodów dla takich osób jest za mało na jednoznaczny wniosek [1]. Jeśli robisz lipidogram podczas stosowania kreatyny, powiedz o niej lekarzowi, tak jak o każdym innym suplemencie. Inne wskaźniki zdrowia przy kreatynie opisujemy w tekstach o nerkach i o tym, jak długo ją brać.
Jaką kreatynę wybrać do treningu?
Dla osób, które trenują i chcą stosować kreatynę z kontrolą porcji, w kategorii monohydrat kreatyny PROMAKER są dwie propozycje. Jeśli zależy Ci na porcji z ponad 3 g kreatyny, wybierz CreaFuel Vit C+Q10 300 g: porcja 5 g raz dziennie dostarcza 3428 mg kreatyny w wersji Natural i 3080 mg w wersji Lemoniada, razem z witaminą C i koenzymem Q10 [5]. Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń, przy spożyciu 3 g dziennie przez osoby wykonujące ćwiczenia o dużej intensywności [8]. 60 porcji za 69,99 zł to ok. 1,17 zł za porcję [5]. Produkt może zawierać mleko, soję i orzeszki ziemne, a w ciąży nie należy go stosować [5].
Jeśli wolisz prostszą i tańszą kreatynę z tauryną, Creatine PRO+ 500 g ma w porcji 5 g (1 miarka w 200–250 ml wody) 2500 mg mikronizowanego monohydratu, w tym 2200 mg kreatyny, oraz 1000 mg tauryny i 1175 mg dekstrozy; 100 porcji za 39,99 zł to ok. 0,40 zł za porcję [6]. Porcja z 2200 mg kreatyny nie spełnia warunku 3 g z oświadczenia UE, więc tego oświadczenia temu produktowi nie przypisujemy. Karta wyklucza stosowanie u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią, a przy lekach lub chorobach przewlekłych, w szczególności nerek, zaleca konsultację z lekarzem [6].
Produkty opisane w artykule
Najczęściej zadawane pytania
Czy kreatyna podnosi cholesterol?
W dostępnych badaniach z placebo nie: w metaanalizie z 2026 roku różnice dla cholesterolu całkowitego (+2,9 mg/dl), LDL (+4,1 mg/dl) i HDL (−0,7 mg/dl) były nieistotne statystycznie, przy niskiej lub bardzo niskiej pewności dowodów [1]. Niewielkiej zmiany nie można wykluczyć, bo przedziały ufności są szerokie.
Czy kreatyna obniża cholesterol?
Takie obniżenie opisano w badaniu z 1996 roku u 34 osób z cholesterolem powyżej 200 mg/dl; autorzy uznali dane za wstępne [2]. U osób z prawidłowym cholesterolem kolejne badania nie pokazały różnicy względem placebo [3] [4], więc kreatyny nie traktuje się jako sposobu na cholesterol.
Czy kreatyna wpływa na trójglicerydy?
Wyniki są niespójne: spadek zaobserwowano w dwóch małych badaniach [2] [7], a w dwóch innych i w metaanalizie nie było istotnej różnicy względem placebo [4] [3] [1].
Czy przed lipidogramem trzeba odstawić kreatynę?
Źródła, z których korzystamy, nie podają takiego zalecenia ani nie badały tego pytania. Najlepiej poinformować lekarza lub laboratorium o przyjmowanych suplementach.
Czy kreatyna jest bezpieczna przy wysokim cholesterolu?
Dowodów dla takich osób jest mało: badanie z 1996 roku objęło osoby z cholesterolem powyżej 200 mg/dl [2], ale było jednym, wstępnym i niewielkim badaniem. Decyzję o kreatynie podejmij wtedy z lekarzem.
Podsumowanie
- Metaanaliza z 2026 roku: LDL +4,1 mg/dl wobec placebo, przedział od −2,6 do +10,7, wynik nieistotny statystycznie, pewność dowodów niska.
- Brak istotnej różnicy nie dowodzi braku wpływu: badania były małe, a przedziały ufności szerokie.
- Spadek cholesterolu całkowitego zaobserwowano w jednym wstępnym badaniu z 1996 roku; nie potwierdziły go późniejsze badania u osób z prawidłowym cholesterolem.
- Trójglicerydy: wyniki niespójne, nie ma podstaw, by oczekiwać ich obniżenia.
- Przy zaburzeniach lipidowych lub lekach na cholesterol skonsultuj kreatynę z lekarzem; CreaFuel i Creatine PRO+ to suplementy do treningu, nie sposób na cholesterol.
Źródła
- Gimenez F.V.M., Pasternak N., Santesso L. i wsp., 2026, Does creatine affect lipid profile? A systematic review and meta-analysis of randomized placebo-controlled trials, Frontiers in Nutrition, 13 (8 badań z randomizacją i placebo w tabeli przeglądu, ok. 224 uczestników: zdrowi mężczyźni, osoby siedzące, starsi dorośli, pacjenci kardiologiczni, mężczyźni i kobiety z umiarkowanie podwyższonym cholesterolem, mężczyźni trenujący siłowo; zwykle dawka ładująca ok. 20 g dziennie przez 5–7 dni i 5–10 g dziennie podtrzymująco, czas od 7 dni do 12 tygodni; różnica kreatyna – placebo w mg/dl: cholesterol całkowity +2,90 (−7,44 do +13,24; 7 badań), LDL +4,08 (−2,55 do +10,70; 5 badań), HDL −0,68 (−3,94 do +2,59; 5 badań), trójglicerydy +7,95 (−13,73 do +29,63; 6 badań); żaden wynik nieistotny statystycznie; pewność dowodów według GRADE niska dla LDL i HDL, bardzo niska dla cholesterolu całkowitego i trójglicerydów; ograniczenia: niewiele badań na wynik, różne populacje i dawki, różne metody laboratoryjne, jedno kwalifikujące się badanie nie zostało pozyskane). DOI: 10.3389/fnut.2026.1787009
- Earnest C.P., Almada A.L., Mitchell T.L., 1996, High-performance capillary electrophoresis-pure creatine monohydrate reduces blood lipids in men and women, Clinical Science, 91(1): 113–118 (według streszczenia 34 osoby, 18 mężczyzn i 16 kobiet w wieku od 32 do 70 lat, z cholesterolem całkowitym powyżej 200 mg/dl; badanie z randomizacją, podwójnie ślepą próbą i placebo z glukozą; według streszczenia porcje po 5 g kreatyny z 1 g glukozy cztery razy dziennie przez 5 dni, potem dwa razy dziennie przez 51 dni; w grupie kreatyny istotnie niższy cholesterol całkowity (o ok. 5–6% po 4 i 8 tygodniach), trójglicerydy (o ok. 23% po 4 tygodniach) i cholesterol VLDL; bez istotnych zmian LDL i HDL; autorzy nazwali dane wstępnymi). DOI: 10.1042/cs0910113
- Gualano B., Ugrinowitsch C., Artioli G.G., Benatti F.B., Scagliusi F.B., Harris R.C., Lancha A.H. Jr, 2008, Does creatine supplementation improve the plasma lipid profile in healthy male subjects undergoing aerobic training?, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 5: 16 (24 zdrowych mężczyzn w wieku 18–35 lat, siedzący tryb życia, prawidłowy cholesterol, do analizy 22 osoby, 12 w grupie kreatyny i 10 w grupie placebo z dekstrozą; ok. 0,3 g kreatyny na kg masy ciała dziennie przez tydzień, potem 0,15 g/kg dziennie przez 11 tygodni, razem z treningiem aerobowym 3 razy w tygodniu po 40 minut; bez różnicy między grupami w cholesterolu całkowitym i LDL; HDL rósł, a trójglicerydy i VLDL malały w obu grupach, niezależnie od kreatyny; mała próba, tylko mężczyźni z prawidłowym cholesterolem). DOI: 10.1186/1550-2783-5-16
- Volek J.S., Duncan N.D., Mazzetti S.A., Putukian M., Gómez A.L., Kraemer W.J., 2000, No effect of heavy resistance training and creatine supplementation on blood lipids, International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 10(2): 144–156 (19 zdrowych mężczyzn trenujących siłowo, 10 w grupie kreatyny i 9 w grupie placebo; 12 tygodni treningu siłowego; według streszczenia 25 g kreatyny dziennie w pierwszym tygodniu, potem 5 g dziennie do końca badania; bez wpływu treningu i kreatyny na cholesterol całkowity, HDL, LDL i trójglicerydy; mała próba). DOI: 10.1123/ijsnem.10.2.144
- Karta produktu Promaker CreaFuel Vit C+Q10 300 g (ID 161; porcja 5 g raz dziennie w 200–250 ml wody, także w dni bez treningu; wersja Natural: 3428 mg kreatyny, witamina C, koenzym Q10, bez aromatu i słodzika; wersja Lemoniada: 3080 mg kreatyny, słodzona glikozydami stewiolowymi; 60 porcji; może zawierać mleko, soję i orzeszki ziemne; nie stosować u kobiet w ciąży, nie przekraczać zalecanej porcji; karta i cena 69,99 zł z odczytu 1.11.2026). promaker.eu – CreaFuel Vit C+Q10 300 g
- Karta produktu Promaker Creatine PRO+ 500 g (ID 66; porcja 5 g = 1 miarka w 200–250 ml wody: 2500 mg mikronizowanego monohydratu kreatyny, w tym 2200 mg kreatyny, dekstroza 1175 mg, tauryna 1000 mg; 100 porcji; nie dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią; przy lekach lub chorobach przewlekłych, w szczególności nerek, konsultacja z lekarzem; nie przekraczać zalecanej porcji; karta i cena 39,99 zł z odczytu 1.11.2026). promaker.eu – Creatine PRO+ 500 g
- Clarke H.E., Akhavan N.S., Behl T.A., Ormsbee M.J., Hickner R.C., 2025, Effect of creatine monohydrate supplementation on macro- and microvascular endothelial function in older adults: a pilot study, Nutrients, 17(1): 58, opublikowano online 27.12.2024 (12 zdrowych, siedzących osób w wieku 50–64 lat, 6 mężczyzn i 6 kobiet; badanie krzyżowe z placebo z maltodekstryny, 5 g kreatyny cztery razy dziennie przez 5 dni, potem 5 g dziennie przez 23 dni; trójglicerydy spadły z ok. 99,8 do 83,8 mg/dl, glukoza z ok. 103,6 do 99 mg/dl; bez istotnych zmian pozostałych wskaźników lipidowych; badanie pilotażowe, głównym wynikiem była funkcja naczyń, a lipidy były wynikiem dodatkowym, bez pewności co do mocy statystycznej). DOI: 10.3390/nu17010058
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci, Dz.U. UE L 136 z 25.5.2012, z późn. zm. (kreatyna zwiększa wydolność fizyczną w przypadku następujących po sobie krótkich, bardzo intensywnych ćwiczeń fizycznych, warunek: 3 g kreatyny dziennie, dorośli wykonujący ćwiczenia o dużej intensywności; białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej; białko pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej; warunek: żywność będąca co najmniej źródłem białka). eur-lex.europa.eu
Grafika główna tego artykułu została przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji (AI). Zdjęcia produktów pochodzą ze sklepu promaker.eu.
